Zorg

Hoe herken je een hartinfarct? Hartaanval vrouw anders dan man

Hart- en vaatziekten zijn doodsoorzaak nummer één bij vrouwen. Hartinfarcten bij vrouwen worden nog wel eens gemist, doordat hun klachten niet lijken op die bij mannen.
Bij jonge mannen is de kans op een infarct groter dan bij vrouwen, maar bij jonge vrouwen is de afloop vaker dodelijk. Vanwege de moeilijke herkenbaarheid van de klachten.

hartinfarct
LC-redacteur Gerrie Riemersma werd totaal onverwacht getroffen door een hartaanval en vertelt uit eigen ervaring.

Vrouw, 43, hartinfarct

Een hartinfarct op mijn 43ste. Als iemand mij dat voor die bewuste vrijdag in februari 2012 had verteld, dan had ik hem of haar voor gek verklaard. Hartaanvallen zijn voor oudere mannen, niet voor jonge vrouwen. Dacht ik.
Die vrijdagochtend voel ik de vermoeidheid van een hectische periode, maar sta er niet bij stil. Ik voel ook een vreemd trekkende beweging op mijn borst, maar ga nietsvermoedend naar het werk. Als redacteur gezondheidszorg bij de Leeuwarder Courant heb ik een drukke baan, maar tot die vrijdag is er niets wat ik niet aan kan. Denk ik.

Grap over hartaanval

Eenmaal op de redactie breekt het zweet me uit. Mijn handen tintelen en ik word beroerd. Hyperventilatie, denk ik. Een collega grapt over een hartaanval. Inmiddels voel ik ook lichte druk in beide oksels. Collega’s met een eerste hulpdiploma komen erbij. Ook zij denken aan hyperventilatie. Na een kwartiertje voel ik me beter, maar ’s middags thuis komt de beroerdheid terug. Ook het trekken op de borst voel ik weer.
Zo durf ik het weekeinde niet in. Ik bel mijn huisarts, Roel Eleveld. Hij hoort mij aan en besluit te komen. Een half uurtje later bij mij thuis legt hij uit: ,,Ik ken jou. Jij bent het type dat zegt dat het wel meevalt, maar ondertussen valt het niet mee.” Dat hij mij kent, is achteraf mijn geluk. Een andere, onbekende arts had mijn klachten misschien wel afgedaan als griepverschijnselen.

hartinfarcten bij vrouwen

Gerrie Riemersma ( Foto: NDC Mediagroep)

Bloeddruk

Hoge bloeddruk heb ik al jaren, daarvoor krijg ik medicatie. Ook mijn cholesterol is aan de hoge kant. En nee, antwoord ik de huisarts, ik zit nog niet in de overgang. Overgangsklachten kunnen lijken op hartklachten en andersom, legt Eleveld uit. Of hart- en vaatziekten in de familie zitten? Ja, aan beide kanten.

Hij vraagt daar op door. Hij vertrouwt het niet. Hij vertelt dat vrouwen a-typische hartklachten kunnen hebben. Na overleg met de dienstdoende cardioloog in het Medisch Centrum Leeuwarden stuurt hij me naar de spoedeisende hulpafdeling (seh). Mijn zwager brengt me. Een ambulance lijkt niet nodig. Eleveld vraagt verschillende keren of de druk op de borst groter wordt als ik loop. Dat is niet zo. Daarom kan mijn zwager mij naar het ziekenhuis brengen.
Een paar weken geleden was ik nog op de seh voor een reportage over ijsslachtoffers. Uitgerekend een verpleegkundige die ik toen heb geïnterviewd komt mij ophalen uit de wachtkamer. In de behandelkamer krijg ik een infuus en word ik aangesloten op een hartmonitor. Bloed prikken. Een zuurstofmetertje zit op mijn vinger geklemd.

Hartfilmpje

Het hartfilmpje laat een vrij rustig hart zien en nog geen duidelijke tekenen van hartproblemen. Het wachten is op de uitslag van het bloed. Dat kan een uur duren. Ik denk aan de boodschappen die ik vandaag nog moet doen.
Een andere verpleegkundige komt binnen. Hij spuit nitroglycerine onder mijn tong. Dat verwijdt de bloedvaten. Als daarna de pijn op de borst afneemt, is er waarschijnlijk sprake van een zuurstoftekort van de hartspier, legt hij uit. ,,Maar ik heb geen pijn.”

Er gebeurt niets. De verpleegkundige vertrekt. Hij is nog niet weg of ik word hondsberoerd. Ik begin over te geven.
Mijn zwager schrikt enorm. En daar schrik ik weer van. Het is mis. Ineens staan er drie of vier mensen om mij heen. Ik hoor iemand zeggen: ,,Zal ik haar de medicijnen nu geven?” Een arts: ,,Nee, ik moet het haar eerst vertellen.” Het is erg mis.

Zuurstoftekort

Een hartinfarct. In mijn bloed zijn afgestorven hartcellen gevonden, die daarop wijzen. De score is rond de 300, die een klein infarct aanduiden. Ik ben verbijsterd. Dan gaat het snel. Ik krijg een zuurstofslangetje in mijn neus. Aan het infuus komt een bloedverdunnend medicijn. De artsen hopen eerst met medicijnen het zuurstoftekort tegen te gaan en de doorstroming van het bloedvat van het hart te verbeteren.
Even later lig ik op een bed op de hartbewaking. Behalve het trekkend gevoel op mijn borst en onder mijn oksels voel ik me redelijk goed. De elektrodes op mijn bovenlijf worden aangesloten op de hartmonitor. Mijn bloeddruk wordt om de tien minuten gemeten, de apparatuur doet dat uit zich zelf. De verpleegkundige komt zo nu en dan hartfilmpjes maken. Ik krijg een tweede infuus in mijn linkerhand. Ik heb twaalf uur verplichte bedrust.

China

Het lijkt op een roes. Mijn lijf is overgenomen door artsen, verpleegkundigen en de apparatuur, alleen mijn gedachten zijn nog van mij. Ze schieten alle kanten op. Kan de rondreis door China in april nog wel doorgaan? Hoe heb ik mijn huis achtergelaten? En mijn bureau op de redactie? Maar denken aan en over mijn hart en het infarct doe ik niet.

De volgende morgen blijkt uit nieuw bloedonderzoek dat het enzymengehalte omhoog is gegaan, naar uiteindelijk bijna 1000. Ook mijn cholesterol blijkt hoog, met name het slechte cholesterol dat aderverkalking veroorzaakt. Mijn moeders familie is ermee behept, in haar familie en in die van mijn vader komen hart- en vaatziekten voor.

Nooit gerookt, ik sport twee keer per week. De familiaire aanleg, de stress, het hoge cholesterol en de hoge bloeddruk doen mij de das om.

Cardiologen

Vanwege mijn ‘vitale’ leeftijd en de verhoogde enzymenscore besluiten de cardiologen mij die zaterdag een hartkatheterisatie te laten ondergaan om het infarct en mogelijke andere risico’s in kaart te brengen. Ruim twee jaar geleden heb ik een reportage over het Hartcentrum van het MCL geschreven, ik weet wat me ongeveer te wachten staat.

Op plekken waar ik toen als journalist ben geweest, lig ik nu als patiënt. Dat voelt wat ongemakkelijk. Een van de geïnterviewden toen was interventie-cardioloog Sjoerd Hofma. Hij blijkt nu mijn behandelend arts. ,,Nou, dit is ook wat. Dat we elkaar nu zo tegenkomen”, zegt hij. Het ongemakkelijke gevoel verhevigt.

Dotteren

Ik mag meekijken op de monitor, ik word tenslotte plaatselijk verdoofd. Als zorgjournalist zou ik dit heel erg interessant moeten vinden en kritische vragen moeten stellen, maar als patiënt kan het me niet zo veel schelen.

De handelingen beginnen bij de pols. Het liefst wil Hofma daar met de katheter naar binnen gaan. Dat is minder belastend na afloop. Maar de ader is te dun. Hij kan het wel doen, maar voorziet veel ellende als hij de katheter er toch door heen wurmt. Dan maar via de lies.

Verdoving, sneetje en hupsakee. In no-time gaat de contrastvloeistof door de katheter via de slagader naar boven. Hij ziet de plek van het infarct. Dat zit in een zijtakje van een grote ader aan de voorkant van mijn hart. Hij dottert: de schoonmaakoperatie.

Stents

Twee vernauwingen in de rechterkransslagader worden zichtbaar. Ze zijn kort, op één plek zit het bloedvat voor 30 procent dicht, het andere voor zo’n 85 procent. Als daar de boel verstopt was geraakt, had ik waarschijnlijk een groter infarct gehad. Met de kortste stents – metalen buisjes – die er zijn, worden de vernauwingen opgeheven. Om ze te plaatsen, gaat Hofma met een ballonnetje door mijn vaten.

De gehele ingreep duurt ruim een uur. Het gaatje in mijn lies wordt gedicht met een plug die binnen drie maanden oplost. Daarna ga ik terug naar de hartbewaking. Ik moet in korte tijd anderhalve liter water drinken om de contrastvloeistof af te kunnen voeren.

Mascara

Anderhalve dag later, op zondagmorgen, trek ik voor het eerst mijn eigen kleding weer aan. Om mijn decorum nog een beetje meer terug te krijgen, wil ik graag wat mascara opdoen. Samen met de verpleegkundige ga ik naar de badkamer, daar is een spiegel. Ik ben er nog maar net, de mascara zit op mijn wimpers, als ik heel erg beroerd word. Ik weet de deur te openen en het alarm te activeren. Ik voel nog net hoe mijn hoofd tegen de muur slaat.

Ik ben in mijn beleving zo’n twintig minuten in een hele mooie tuin, die ruikt naar voorjaar. In de verte zijn meer mensen. Ik doe mijn ogen open en zie drie of vier onbekende gezichten boven me. Mijn hoofd doet aan de rechterkant en aan de achterkant zeer. Ik heb hoofdpijn. En het is alsof ik een bal keihard tegen mijn neus heb gekregen. Ik vraag hoe lang ik weg ben geweest. Een paar seconden.

Hartstilstand

In een mum van tijd lig ik weer in mijn bed, aan de monitor. De verpleegkundige komt. Ik moet wakker blijven. Ze vertelt dat ze mij kort heeft gereanimeerd, toen ik na de val stopte met ademen. Het was toen niet duidelijk of ik een hartstilstand had.
Dat blijkt niet het geval. Waarschijnlijk is een plotselinge bloeddrukdaling de oorzaak waarom ik onwel werd. Maar er is een volgend probleem. Ik zit vol met bloedverdunners. Door de val op mijn hoofd is er een risico op een bloeding in mijn hoofd of een hersenschudding. Foute boel, concludeer ik.

verliefd

Neuroloog

Een gealarmeerde neuroloog komt langs. Kijken in de ogen, hier en daar kloppen en krassen. Ik heb geen schade blijkens dit onderzoek. De hoofdpijn zakt af. Onderzoek in de ct-scan laat ook geen schade zien.
Ik krijg weer verplicht bedrust. De verhuizing naar een andere afdeling gaat vooralsnog niet door. Aan het bed wordt een al eerder geplande hartecho gemaakt: de schade aan mijn hart is zeer beperkt.

’s Avonds ben ik een stuk opgeknapt. De controles zijn een stuk minder nu het beter gaat. Op maandag mag ik zonder monitor mijn bed uit, de volgende dag naar huis.Daar dringt pas na enkele dagen de ernst van de gebeurtenissen door. Ik heb op mijn 43ste een hartinfarct gehad.

Dit verhaal, geschreven door Gerrie Riemersma, is eerder gepubliceerd in de Leeuwarder Courant

 

Carina Twerda Carina Twerda is sinds 2013 redacteur bij Gezondheid & Co. Gezondheid & Co wordt uitgegeven door uitgever NDC Mediagroep. Uitgever van Dagblad van het Noorden, Leeuwarder Courant en 35 weekbladen in de provincies Groningen, Drenthe, Friesland en Flevoland. Contact Mail Tweet Berichten 3322 Alle berichten van

Reageer

Ga het gesprek aan ( reacties)

Meest gelezen artikelen

Meer laden

Gerelateerde artikelen

Meer laden

Uitgelicht