Wie zet je naast wie in de klas?De grootste vijanden!

Het leek zo logisch. Leerlingen die elkaar niet mogen, kun je maar beter zo ver mogelijk uit elkaar zetten in de klas. Niet dus. Psycholoog Yvonne van den Berg onderzocht dat meer contact wonderen doet. Kinderen die dichter bij elkaar zitten, gaan elkaar juist aardiger vinden.

computer

Foto: Leeuwarder Courant/ Jan de Vries

Aan de einde van de zomervakantie begint steevast het gepuzzel voor docenten. Wie zet je naast wie in de klas? Daar zijn amper theorieën over, ontdekte psycholoog Yvonne van den Berg. ,,Veel leerkrachten gaan af op hun onderbuikgevoel, of vertrouwen op de ervaring van hun collega’s.”  Ze promoveerde ze op dit onderwerp aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.

Vragenlijsten

Voor haar onderzoek liet Van den Berg leerlingen uit 27 klassen vragenlijsten invullen over elkaar. Wie vonden ze aardig, en wie beslist niet? Een paar weken later gooide Van den Berg de klassenindeling desastreus om. Juist de kinderen die elkaar niet konden luchten of zien, werden bij elkaar in de buurt gezet. Het leidde tot gemor ‘moet ik écht naast hem zitten?’ – maar de onderzoekster vroeg de docenten vol te houden.

Na 10 weken vulden de leerlingen de vragenlijst opnieuw in. Wat bleek: de relaties waren aanzienlijk verbeterd. Miranda, die Anne eerst een dikke, vette 1 had gegeven op een schaal van 7, gaf haar klasgenoot nu een 3,5. ,,Ze waren niet opeens vriendinnen, maar Anne werd van totaal onaardig opeens gemiddeld bevonden. Dat is enorme winst,” juicht de onderzoekster. In de klassen waar ze niks had veranderd, waren de relaties hooguit met 1,5 punt omhoog gegaan.

,,Door de koppels die elkaar niet mogen dichter bij elkaar te zetten, leren zij elkaar ongemerkt beter kennen. Dat zorgt voor meer waardering,” verklaart Van den Berg het resultaat.

Rivaliserende groepen

Dit werd eerder al bewezen in oudere studies onder volwassenen. Hierbij werden rivaliserende groepen in dezelfde ruimte geplaatst, waar ze puzzeltjes met elkaar moesten oplossen. Na afloop dachten zij een stuk positiever over elkaar. Ook uit Amerikaans onderzoek blijkt dat studenten die op de eerste schooldag naast een willekeurige studiegenoot worden geplaatst, vrijwel zeker bevriend raken.

Van den Berg hoopt dat leerkrachten haar bevindingen gebruiken om de sfeer in de klas te verbeteren. Een vragenlijst onder leerlingen is hierbij onontbeerlijk, stelt ze. ,,Leerkrachten hebben over het algemeen een redelijk goed beeld van hun klas. Zij weten in twee derde van de gevallen welke leerling het aardigst wordt gevonden en wie er het minst populair is. Maar zij weten vaak niet welke klasgenootjes écht last van elkaar hebben.”

Klassenindeling

Docenten doen er volgens haar goed aan om vroeg in het schooljaar de klassenindeling om te gooien. ,,Doe het snel, voordat de leerlingen allerlei redenen hebben opgebouwd om elkaar nog onaardiger te vinden.” Van den Berg raadt af om twee vechtersbazen direct naast elkaar te plaatsen. ,,Dat is de kat op het spek binden. Mijn advies: hou er een stoel tussen.”

En zo zijn er nog wat praktische, logische zaken, waar docenten nu al rekening mee kunnen houden: een slechtziend kind zet je niet achterin de klas en een linkspoot niet naast een rechtshandige buurman.

Sulletje

Zelf weet Van den Berg nog goed waar ze zat in groep 8 op de Antoniusschool in Didam: achterin, bij het raam. Een perfecte plek, uit het zicht van de docent. ,,Ik weet nog precies naast wie ik absoluut niet wilde zitten. Dat was het sulletje van de klas. Dikke kans dat we elkaar aardiger hadden gevonden als we toch naast elkaar hadden gezeten.” Zelf was ze naar eigen zeggen ‘behoorlijk bijdehand’. ,,Ik weet zeker dat er ook kinderen waren die mij een 1 hebben gegeven. Al heb ik dat nooit geweten.”

Van den Berg wil na haar promotie een vervolgstudie doen naar klassenindelingen, waarin ze haar bevindingen wil combineren met al bestaande onderwijskundige onderzoeken. ,,Zo weten we bijvoorbeeld dat een leerling het beste naast iemand gezet kan worden die iets slimmer is. Daar trekt hij zich aan op. Als we hem dan ook nog naast iemand zetten die hij redelijk aardig vindt, kan dat wel eens een win-winsituatie worden.”

About Redactie

Gezondheid & Co is een co-productie van de redactie van Dagblad van het Noorden, Leeuwarder Courant en 35 weekbladen in de provincies Groningen, Drenthe, Friesland en Flevoland. Gezondheid & Co wordt uitgegeven door uitgever NDC Mediagroep.

Comments

  1. Een goed onderzoek waar ik het helemaal mee eens ben! Het is heel goed om kinderen die elkaar niet mogen naast elkaar te zetten. Het klopt dat zij elkaar gewoon beter moeten leren kennen! Dit kun je ook doen door kinderen te leren samenwerken en coöperatief aan opdrachten te laten werken met steeds wisselende klasgenoten.
    Wat ik wel heel jammer en zelfs ronduit gevaarlijk vind is dat de resultaten van dit onderzoek verkeerd worden geïnterpreteerd en dat je nu in veel media tegenkomt dat je slachtoffers en pesters naast elkaar zou moeten zetten. Alsof het pesten dan vanzelf ophoud? Dit is absoluut niet waar! Je moet er toch niet aan denken dat je als slachtoffer naast je ergste vijand wordt gezet, omdat jouw juf net zo’n flutartikel heeft gelezen en denkt je daarmee te helpen. Dit is juist heel onveilig voor een kind dat wordt gepest en voor het ‘onpartijdige kind’ dat er tussen moet worden gezet.

Waar denk jij aan na het lezen van dit artikel?


Bever_Gezondheid en co

Slechts 7 procent weet dat UV-straling schadelijk voor je ogen is

Het wintersportseizoen komt er weer aan, we gaan massaal op zoek naar de beste … [Lees verder...]

Marielle de vries, afvallen, marielle, afvalperikelen

Leerpuntje: Stoppen met het verzinnen van smoezen – Column Mariëlle de Vries

Mijn gewicht stagneerde deze week. Er ging geen grammetje af. Schommelde af en toe een grammetje omhoog om vervolgens weer op 108.5 kilo te blijven … Lees meer ...

Tesse en Semme in het bos. Tine van Knijff

Broers – Column Tine van Knijff

Tesse en Semme, broers en vrienden voor het leven. Maar ook heel verschillend. Tesse heeft autisme, Semme niet. … Lees meer ...

Hepatitis C

Wondermedicijn hepatitis kost 60.000 euro per kuur. Hepatitis groter probleem dan Hiv.

Hepatitis C is anno 2014 dodelijker dan hiv en aids. Maar er is goede hoop. Nieuwe medicijnen lijken het virus te kunnen uitbannen. Verschillende … Lees meer ...

hersenoperatie, parkinson

Langer leven met parkinson door hersenoperatie

Bij patiënten met de ziekte van Parkinson breken zenuwcellen in de hersenen af. In de gebieden waar deze spontane afbraak plaatsvindt zit onder meer … Lees meer ...

domperidon

Domperidon: alleen bij misselijkheid

 Patiënten moeten het geneesmiddel domperidon alleen nog gebruiken om misselijkheid en braken tegen te gaan en niet meer voor andere … Lees meer ...

Een zuster prikt bloed voor een cholesteroltest.  afp.

Cholesterol als sluipmoordenaar. Wat is aderverkalking?

Hartinfarcten, beroertes en andere hart-en vaatziekten zijn wereldwijd de belangrijkste doodsoorzaak. Aderverkalking is de voorbode van deze ziektes. … Lees meer ...

Brinta

Verpakking Brinta krijgt binnenlaag tegen olie

Het voedingsmiddelenbedrijf Kraft Heinz gaat uit voorzorg een beschermende coating aanbrengen in de verpakkingen van de producten Brinta en Dora Pasta … Lees meer ...

kruisband

Kunstpees in voorste kruisband. Kortere revalidatie voor patiënt

Orthopedisch chirurg Kees van Egmond heeft in de Zwolse Isala klinieken voor het eerst ter wereld een kunstpees geïmplanteerd bij een patiënt die een … Lees meer ...

ruik, ruiken, bloemen, neus

Geur roept sterke roept herinneringen en emoties op. Hoe kan dat?

Geur roept sterke roept sterke herinneringen en emoties op. Uit promotieonderzoek van sociaalpsycholoog Jasper de Groot blijkt dat mensen via … Lees meer ...

Opbrengst KWF-collecte na jaren weer omhoog

Collectanten van KWF Kankerbestrijding hebben vorig jaar ruim 6 miljoen euro opgehaald. Het is voor het eerst in zeven jaar dat de opbrengst is … Lees meer ...

Tag description
%d bloggers liken dit: