Zorg

Mijn kind kan maar niet slapen. Vraag en antwoord.

Kinderen die niet kunnen slapen, zo’n 15 procent heeft er last van. Door hun tekort aan slaap zijn ze overdag slaperig, moe en niet geconcentreerd. Gevolg: slechtere schoolprestaties, maar ook kans op overgewicht. Deskundige Marcel Smits vraagt aandacht voor dit probleem.

slapen

Foto: LC/ Siep van Lingen

Priscilla, acht jaar, groep 4 en adhd-patiëntje (concentratieproblemen, hyperactief) schrijft in het holst van de nacht een briefje. Lieve papa en mama, Ik kan egt niet slapen. Dat vindt ik niet leuk. Ik hoop dat ik dit niet hat. Welteruste. Ga jullie maar lekker slapen.’ „Priscilla sliep later in dan haar vader en moeder. Uiteindelijk zijn de reserves van een kind met zoveel slaaptekort helemaal op”, zegt neuroloog Marcel Smits, verbonden aan de polikliniek voor slaap- en waakstoornissen en chronobiologie van ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede.

Goede nachtrust kind

Een goede nachtrust is je kind onontbeerlijk. Een kind dat slecht slaapt, is overdag niet alleen moe en weinig geconcentreerd, maar kan ook andere gezondheidsproblemen krijgen, zo wijst recent onderzoek uit.

Voorbeelden?

  • Bij kinderen met depressieve klachten blijkt ruim 70 procent een slaapstoornis te hebben, zo meldde het vakblad SLEEP.
  • Kinderen met slaapproblemen hebben veel kans op neuroses, schreven Taiwanese wetenschappers in hetzelfde blad.
  • Amerikaanse onderzoekers rapporteerden in het tijdschrift Child Development dat een uur extra slaap de kans op overgewicht bij kinderen met een zesde vermindert.
  • In hetzelfde blad werd eerder geconstateerd dat kinderen met slapeloosheid gemiddeld weinig zelfvertrouwen hebben.
  • Kinderen die slecht slapen en bovendien snurken, lopen extra risico’s.
  • Zo menen onderzoekers van de Amerikaanse Universiteit van Virginia dat hun IQ een stuk lager is, vergelijkbaar met dat van kinderen die loodvergiftiging hebben opgelopen.
  • Anderen leggen een verband tussen deze slaapstoornis en hoge bloeddruk.

Stoornis biologische klok

Marcel Smits: „Het slaaptekort bij kinderen kan veroorzaakt zijn door een stoornis van de biologische klok. Die staat verkeerd afgesteld, waardoor ze bijvoorbeeld te laat inslapen en te laat wakker worden. Een andere oorzaak is slecht slaapgedrag. Denk aan kinderen die in bed sms’jes sturen.”

Door het slaaptekort produceren de hersenen minder leptine, een stofje ook bekend als het hongerhormoon – dat het gevoel van verzadiging regelt. Bij muizen met een bepaald genetisch defect werkt leptine niet; ze blijven dooreten en worden moddervet. Smits: „Ook bij kinderen neemt het functioneren van het verzadigingsgevoel af. Ze voelen zich minder snel vol, waardoor ze extra risico lopen op overgewicht.

Te zwaar door slecht slapen

Te veel kilo’s en te weinig slaap veranderen de stofwisseling, waardoor overdag slaperigheid, moeheid en concentratiestoornissen ontstaan. Zowel overgewicht als slaaptekort hebben negatieve gevolgen voor de schoolprestaties.”

Volgens de neuroloog kunnen bepaalde voedingsmiddelen of -supplementen wellicht de problemen helpen oplossen. „In Taiwanees onderzoek zien we dat voedingssupplementen schoolprestaties bij kinderen verbeteren. Daartegenover staat dat onderzoekers deze maand in de Lancet lieten zien dat kunstmatige kleurstoffen en conserveringsmiddelen in voeding hyperactief gedrag bij kinderen bevorderen.”

Problemen met opstaan

Liefst 43 procent van de kinderen tussen 9 en 14 jaar heeft ’s morgens moeite met opstaan, meldden Amsterdamse onderzoekers in het blad Journal of Sleep Research, na onderzoek onder 449 schoolkinderen. bleek 15 procent van de kinderen slaapproblemen te hebben en voelde zich een kwart niet uitgerust op school.

Oplossing voor slaapproblemen kind

Met voeding kun je dus bepaalde effecten bereiken, negatief maar ook positief, wil hij maar zeggen. Op het gebied van slaapverbetering is er echter niet zoveel te krijgen. „Er is heel weinig bekend over het verband tussen voeding en slaap. Je komt niet veel verder dan het bekertje warme melk met honing.”

Wie in de supermarkt naar producten voor een betere slaap zoekt, zal in de schappen weinig meer aantreffen dan het melkdrankje Slaap Lekker van zuivelgigant Friesche Vlag. Hieraan is behalve honing ook het voedingspreparaat Lactium toegevoegd, een bewerkt melkeiwit dat is ontwikkeld door het Franse bedrijf Ingredia. Het zou ontspannende eigenschappen hebben en wordt hoofdzakelijk toegepast in supplementen tegen stress.

Volgens Friesche Vlag is de gunstige werking van het melkdrankje op de nachtrust wetenschappelijk aangetoond.

Melatonine en slapen

Een ander stofje dat de slaap zou verbeteren, is het hormoon melatonine. In een lage dosering is het middel, effectief bij een jetlag, gewoon verkrijgbaar bij de drogist. Melatonine wordt in een hogere dosis in een medische omgeving toegepast, zoals in de slaappoli. „Het middel verzet de biologische klok”, legt Smits uit. „Zo kun je van avondmensen ochtendmensen maken. Belangrijk is dat je het op het goede moment toedient.”

Melatonine verbetert de nachtrust van kinderen met chronisch slaapgebrek, toonde onderzoek van Smits aan.

Melatonine en ADHD

Het slaap-waakritme gaat vooruit en de kinderen vertoeven daadwerkelijk langer in dromenland. Ook kinderen met adhd hebben een betere nachtrust, al wordt bijvoorbeeld het probleemgedrag er gemiddeld niet beter op.

Hoe sloeg de therapie bij Priscilla aan? Smits: „We hebben haar in onze kliniek behandeld. Tegenwoordig slaapt ze snel in. Ze is overdag beter te hebben en haar resultaten op school zijn verbeterd.”

Tips om te slapen

  • Kleuters moeten elf tot dertien uur slapen, kinderen in de basisschoolleeftijd tien tot elf uur en pubers negen uur. Eigenlijk loopt de biologische klok van kinderen achter op de onverbiddelijke klok van de school, stelt slaapexpert Marcel Smits. „Kinderen moeten te vroeg naar school. De lessen zouden een uur later moeten beginnen. De meeste kinderen zijn pas om negen, tien uur ’s morgens boven Jan.”
  • Volg elke avond het vaste bedritueel. Instoppen, praatje of verhaaltje, dikke knuffel, licht uit.
  • Taboe: mobieltje, spelcomputer of laptop in bed. Weg ermee!
  • Treed op! Ouders die alles goed vinden, hebben vaker kinderen met slaapproblemen dan ouders die duidelijke regels stellen en handhaven, zo wijst onderzoek uit.
  • Geef geen eten of drinken met cafeiëne (cola, chocolademelk) rond bedtijd.

http://youtu.be/HC7hyPCJfyQ​

Carina Twerda Carina Twerda is sinds 2013 redacteur bij Gezondheid & Co. Gezondheid & Co wordt uitgegeven door uitgever NDC Mediagroep. Uitgever van Dagblad van het Noorden, Leeuwarder Courant en 35 weekbladen in de provincies Groningen, Drenthe, Friesland en Flevoland. Contact Mail Tweet Berichten 3330 Alle berichten van

Reageer

Ga het gesprek aan ( reacties)

Meest gelezen artikelen

Meer laden

Gerelateerde artikelen

Meer laden

Uitgelicht