Faalangsttraining. Wat kun je doen tegen faalangst?

Faalangst is een gif dat het leven van kinderen aardig kan vergallen. Zichtbaar is het niet altijd. De kinderen die het hebben, houden zich het liefst gedeisd. Timpaan Onderwijs biedt tegengif op noordelijke basisscholen.

faalangst, school, scholing, leren, proefwerk, test, kind

Bron: Flickr/ Elizabeth Albert

Waterpolo is de sport van Ilse (11) uit Heerenveen. Maar ze krijgt in een wedstrijd zelden de bal, want meestal houdt ze de handen onder water om ervoor te zorgen dat haar teamgenoten een ander aanspelen. “Ik gooi de bal toch vast naar een tegenspeler”, denkt ze. Ilse heeft faalangst.
Dat ‘duiveltje’ duikt vaker op, als het spannend is. Bij toetsen op school, bijvoorbeeld: “Dan denk ik vooraf dat het vast misgaat. En dan lukt het ook niet, natuurlijk.” Maar vorige week merkte Ilse dat het ook anders kan. “Ik vroeg toch om de bal bij waterpolo, kreeg ’m ook en scóórde! Daar was ik heel erg blij mee.”

Behandeling tegen faalangst

Ilse kreeg die succeservaring door een zelfbedachte opdracht – ‘Je bibbers de baas’ – in een reeks van tien lessen, die Timpaan Onderwijs met Onderwijszorg Nederland ontwikkelde voor kinderen met faalangst. Behandelingen zijn het eigenlijk, want het gaat om eerstelijns psychologische zorg met een vergoeding van de zorgverzekeraar. Vijf kinderen uit verschillende hoeken van Friesland komen hiervoor na schooltijd bijeen in De Vlieger in Gorredijk.

“Ik moet er drie kwartier voor rijden”, zegt een moeder. “Maar ik heb het er graag voor over.” Haar zoon reageerde op school vaak boos, als het tegenzat. Thuis was hij eerder angstig, maar op school vonden de juffen dat hij toch vooral iets aan zijn ’haantjesgedrag’ moest doen. “Ik ben zelf op internet gaan zoeken”, zegt zijn moeder. “Toen ik hem wat voorbeelden liet lezen van faalangst, reageerde hij: Dat ben ik.”

Angst bij kinderen

Faalangst kan het leven van kinderen verstoren. Het komt vaker voor, weet Nynke Jonker-Wahle van Timpaan, dan volwassenen in de gaten hebben. Angst is immers iets om je voor te schamen, dus vermijd je een spannende situatie liever dan erkennen dat je ’t toch wel eng vindt. Je duikt weg, maar ziet jezelf als een angsthaas. Dat is funest voor het zelfbeeld.

Nu is een beetje angst niet slecht. “Het maakt alert in een spannende situatie”, legt gedragswetenschapper Carry van Veen uit. “De natuur heeft het ingebakken. Je moet scherp reageren, als er een onbekende grote hond tegenover je staat.” Maar hoe reageer je dan? Als je bang bent aangelegd, neem je vast de benen.

Faalangst herkennen

Cijfers zijn er weinig, maar het lijkt erop dat angst om te falen een negatieve invloed heeft bij een op de drie kinderen. “Maar ze vallen niet op”, zegt Nynke Jonker “want zij houden zich liefst gedeisd.” Toch is het zaak om het probleem vroeg te herkennen. Des te meer is er dan nog aan te doen, weet zij als ’ervaringsdeskundige’ die lang werkte in het speciaal onderwijs.

Samen met Carry van Veen geeft Jonker als projectleider de cursus en zorgt vooral voor ontspanningsoefeningen, waarmee een kind rust kan vinden in spannende situaties. Ook in de laatste les voert zij haar leerlingen, die met de ogen dicht liggen op de grond, in een verhaal langs zonovergoten weilanden met vogeltjes en vlinders. Het helpt echt, zegt een van de kinderen, als je dat gevoel later weer kunt oproepen.

Van Veen praat met de kinderen en laat hen met elkaar praten. Het helpt ook, zeggen Ilse en medecursiste Manon (12), dat je weet dat je niet de enige bent. Voor Timpaan is dat een reden om kinderen liefst – ook bij vergelijkbare cursussen over sociale vaardigheden, weerbaarheid en gedragsregulatie – in een groep bijeen te brengen.

faalangst, faalangsttraining

Bron: LC/ Jan de Vries

Deze cursus gaat uit van de principes van de cognitieve therapie. Kinderen maken kennis met de ’4 G’s’: Gebeurtenis, Gedachte, Gevoel, Gedrag. Ofwel: de manier waarop je denkt over een gebeurtenis, bepaalt je gevoel en vervolgens je gedrag. Als je ’de gedachte’ positiever weet te maken, heb je al veel gewonnen. Ilse heeft die les aardig onder de knie. “Ik weet nu dat je andere gedachten kunt maken dan zo’n bibbergedachte.” Dat zou elk kind moeten kunnen, zo vindt Manon. En wat moet je nou, als je niet meteen op zo’n cursus kunt? Manon: “Bedenk dat je niet de enige bent en praat erover met iemand, die je vertrouwt. Verberg het niet voor iedereen, want dan ben je heel alleen.”

Dit verhaal is eerder, december 2012, in de Leeuwarder Courant gepubliceerd

About Redactie

Gezondheid & Co is een co-productie van de redactie van Dagblad van het Noorden, Leeuwarder Courant en 35 weekbladen in de provincies Groningen, Drenthe, Friesland en Flevoland. Gezondheid & Co wordt uitgegeven door uitgever NDC Mediagroep.

Waar denk jij aan na het lezen van dit artikel?


Kieszorg

Bespaar op je zorgverzekering

Onlangs heb je de nieuwe premie voor 2015 ontvangen van je huidige … [Lees verder...]

donorweek2014

Donor worden: waarom wel en waarom niet?

Ja of Nee. Dat is dé vraag tijdens de Donorweek 2014, die maandagochtend van start is gegaan. De Transplantatiestichting roept mensen op om hun … Lees meer ...

Marielle de Vries (Foto: Myrte Venema)

Wat een verademing… minimaliseren – Column Mariëlle de Vries

Het is een hot topic op de sociale media. Minimaliseren. Nu ik door het gewichtsverlies meer energie heb gekregen ben ik ook aan de slag gegaan in … Lees meer ...

‘Weg naar jeugdhulp lang en onaangenaam’

Ouders die jeugdhulp willen regelen voor hun kind, moeten lang wachten en kampen met veel onduidelijkheid. Ze vragen zich bovendien af of de medische … Lees meer ...

blog 3 infrarood

Meting – Column ALS Mariska van Gennep

Zoals elke ochtend sta ik vroeg op met de kinderen. Terwijl zij zich wassen en aankleden, smeer ik hun broodjes om mee te nemen, zet een kopje thee en … Lees meer ...

Antonius-Emmeloord1

Belangrijk kwaliteitskeurmerk voor Antonius Ziekenhuis

Het Antonius Ziekenhuis in Sneek en Emmeloord heeft weer aangetoond het accreditatiebewijs van het NIAZ (Nederlands Instituut voor de Accreditatie van … Lees meer ...

Vandalisme, pubers

‘Pubers met minder cortisol spijbelen, vernielen en stelen vaker’ |

Pubers die een laag niveau van het stresshormoon cortisol hebben, zijn vatbaarder voor antisociaal gedrag zoals spijbelen, vandalisme of … Lees meer ...

Artrose in knie

Artrose pijn bestrijden met kraakbeentransplantatie in knie

Drie noordelijke ziekenhuizen in Groningen en Hoogeveen experimenteren met operatietechnieken om kraakbeenproblemen in de knie te verhelpen. … Lees meer ...

seksverslaving, seks, sex, relatie, verliefd, sm

Als porno kijken uit de hand loopt. Seksverslaving: Wat is het?

Driekwart van de mannen kijkt wel eens porno, 2 procent doet dit dagelijks. Soms loopt het uit de hand. Hij kwam tot niets meer. Als er maar even … Lees meer ...

Vroeg geboren kindje

Enkele weken te vroeg geboren is ook nadelig voor kind

Kinderen die een beetje te vroeg geboren worden hebben meer kans op ontwikkelingsproblemen dan altijd wordt gedacht. Tot nu toe gaat de aandacht van … Lees meer ...

Ent zwangere vrouw in tegen kinkhoest

Zwangere vrouwen moeten in de laatste periode voor de bevalling worden ingeënt tegen kinkhoest om hun baby's te beschermen. Dat adviseert de … Lees meer ...

Tag description
%d bloggers liken dit: