Faalangsttraining. Wat kun je doen tegen faalangst?

Faalangst is een gif dat het leven van kinderen aardig kan vergallen. Zichtbaar is het niet altijd. De kinderen die het hebben, houden zich het liefst gedeisd. Timpaan Onderwijs biedt tegengif op noordelijke basisscholen.

faalangst, school, scholing, leren, proefwerk, test, kind

Bron: Flickr/ Elizabeth Albert

Waterpolo is de sport van Ilse (11) uit Heerenveen. Maar ze krijgt in een wedstrijd zelden de bal, want meestal houdt ze de handen onder water om ervoor te zorgen dat haar teamgenoten een ander aanspelen. “Ik gooi de bal toch vast naar een tegenspeler”, denkt ze. Ilse heeft faalangst.
Dat ‘duiveltje’ duikt vaker op, als het spannend is. Bij toetsen op school, bijvoorbeeld: “Dan denk ik vooraf dat het vast misgaat. En dan lukt het ook niet, natuurlijk.” Maar vorige week merkte Ilse dat het ook anders kan. “Ik vroeg toch om de bal bij waterpolo, kreeg ’m ook en scóórde! Daar was ik heel erg blij mee.”

Behandeling tegen faalangst

Ilse kreeg die succeservaring door een zelfbedachte opdracht – ‘Je bibbers de baas’ – in een reeks van tien lessen, die Timpaan Onderwijs met Onderwijszorg Nederland ontwikkelde voor kinderen met faalangst. Behandelingen zijn het eigenlijk, want het gaat om eerstelijns psychologische zorg met een vergoeding van de zorgverzekeraar. Vijf kinderen uit verschillende hoeken van Friesland komen hiervoor na schooltijd bijeen in De Vlieger in Gorredijk.

“Ik moet er drie kwartier voor rijden”, zegt een moeder. “Maar ik heb het er graag voor over.” Haar zoon reageerde op school vaak boos, als het tegenzat. Thuis was hij eerder angstig, maar op school vonden de juffen dat hij toch vooral iets aan zijn ’haantjesgedrag’ moest doen. “Ik ben zelf op internet gaan zoeken”, zegt zijn moeder. “Toen ik hem wat voorbeelden liet lezen van faalangst, reageerde hij: Dat ben ik.”

Angst bij kinderen

Faalangst kan het leven van kinderen verstoren. Het komt vaker voor, weet Nynke Jonker-Wahle van Timpaan, dan volwassenen in de gaten hebben. Angst is immers iets om je voor te schamen, dus vermijd je een spannende situatie liever dan erkennen dat je ’t toch wel eng vindt. Je duikt weg, maar ziet jezelf als een angsthaas. Dat is funest voor het zelfbeeld.

Nu is een beetje angst niet slecht. “Het maakt alert in een spannende situatie”, legt gedragswetenschapper Carry van Veen uit. “De natuur heeft het ingebakken. Je moet scherp reageren, als er een onbekende grote hond tegenover je staat.” Maar hoe reageer je dan? Als je bang bent aangelegd, neem je vast de benen.

Faalangst herkennen

Cijfers zijn er weinig, maar het lijkt erop dat angst om te falen een negatieve invloed heeft bij een op de drie kinderen. “Maar ze vallen niet op”, zegt Nynke Jonker “want zij houden zich liefst gedeisd.” Toch is het zaak om het probleem vroeg te herkennen. Des te meer is er dan nog aan te doen, weet zij als ’ervaringsdeskundige’ die lang werkte in het speciaal onderwijs.

Samen met Carry van Veen geeft Jonker als projectleider de cursus en zorgt vooral voor ontspanningsoefeningen, waarmee een kind rust kan vinden in spannende situaties. Ook in de laatste les voert zij haar leerlingen, die met de ogen dicht liggen op de grond, in een verhaal langs zonovergoten weilanden met vogeltjes en vlinders. Het helpt echt, zegt een van de kinderen, als je dat gevoel later weer kunt oproepen.

Van Veen praat met de kinderen en laat hen met elkaar praten. Het helpt ook, zeggen Ilse en medecursiste Manon (12), dat je weet dat je niet de enige bent. Voor Timpaan is dat een reden om kinderen liefst – ook bij vergelijkbare cursussen over sociale vaardigheden, weerbaarheid en gedragsregulatie – in een groep bijeen te brengen.

faalangst, faalangsttraining

Bron: LC/ Jan de Vries

Deze cursus gaat uit van de principes van de cognitieve therapie. Kinderen maken kennis met de ’4 G’s’: Gebeurtenis, Gedachte, Gevoel, Gedrag. Ofwel: de manier waarop je denkt over een gebeurtenis, bepaalt je gevoel en vervolgens je gedrag. Als je ’de gedachte’ positiever weet te maken, heb je al veel gewonnen. Ilse heeft die les aardig onder de knie. “Ik weet nu dat je andere gedachten kunt maken dan zo’n bibbergedachte.” Dat zou elk kind moeten kunnen, zo vindt Manon. En wat moet je nou, als je niet meteen op zo’n cursus kunt? Manon: “Bedenk dat je niet de enige bent en praat erover met iemand, die je vertrouwt. Verberg het niet voor iedereen, want dan ben je heel alleen.”

Dit verhaal is eerder, december 2012, in de Leeuwarder Courant gepubliceerd

Waar denk jij aan na het lezen van dit artikel?

de fysiotherapiepraktijk Nieboer

Praktijk Fysiotherapie Nieboer in Gasselternijveen

De Praktijk Fysiotherapie Nieboer is sinds 1981 gevestigd in Gasselternijveen. … [Lees verder...]

blessure

Jeugd vaker met blessure naar EHBO

 Jongeren lopen steeds vaker sportblessures op. In zestien jaar tijd is het aantal blessures onder 9-tot 12-jarigen gestegen van 130.000 tot … Lees meer ...

rolstoel, MS

Brein van mannen met MS krimpt meer dan brein van vrouwen

Bij een onderzoek onder ruim 150 mensen met allemaal zes jaar de diagnose MS, bleek dat het brein van de mannen erger was gekrompen dan dat van de … Lees meer ...

Bushalte-OV-openbaar-vervoer.-groot

‘Ik hoop niet dat ze naast me komt zitten, dat wordt wel wat krap’ – Column Marielle de Vries

Ze stapte de volle bus binnen en het eerste wat door me heen schoot was: 'Ik hoop niet dat ze naast me komt zitten, dat wordt wel wat krap'. De … Lees meer ...

ms

Patiënten met dwarslaesie hebben veel eerder schouderproblemen dan gedacht

De meeste mensen met een dwarslaesie kunnen niet meer lopen en zijn afhankelijk van een rolstoel om zich voort te bewegen. Daarbij gebruiken zij hun … Lees meer ...

glas wijn

Onderzoek: Drinkende jongeren presteren niet slechter

Jongeren die alcohol drinken, presteren niet slechter dan hun niet-drinkende leeftijdgenoten. Dat concludeert promovenda Sarai Boelema van de … Lees meer ...

darmkanker

Speuren naar darmkanker. Op poliepenjacht in de darm.

Dikkedarmkanker is een van de meest voorkomende vormen van kanker. Jaarlijks wordt bij zo’n twaalfduizend Nederlanders darmkanker ontdekt. Vaak … Lees meer ...

alcohol

Verslavingszorg begint nieuwe alcoholkliniek voor werkenden Noord-Nederland

  Verslavingzorg Noord Nederland en investeringsbedrijf Omale beginnen een nieuwe alcholkliniek vanuit de Kop van Zuid in Emmen. De kliniek … Lees meer ...

roken

Rookvrije zones verbeteren gezondheid van kinderen. 160 duizend kinderen per jaar dood door roken.

Onderzoek bij 2,5 miljoen baby's levert aantoonbaar bewijs dat anti-rookwetgeving een positief effect heeft op de gezondheid van kinderen. Zo zorgen … Lees meer ...

Borstvoeding5

Borstvoeding? Welke medicijnen mag je niet hebben?

Veel vrouwen die hun eerste kind borstvoeding geven zijn onzeker over medicijngebruik. Dat blijkt uit een rondvraag van de KNMP onder apothekers en … Lees meer ...

Umcg

Veel geld nodig voor onderzoek naar zeldzame chromosoomafwijkingen

Als je kind een zeldzame aandoening heeft waarover nog vrijwel niets bekend is, kun je bij de pakken neer gaan zitten. Maar je kunt ook aan de dokter … Lees meer ...

Tag description
%d bloggers op de volgende wijze: