Faalangsttraining. Wat kun je doen tegen faalangst?

Faalangst is een gif dat het leven van kinderen aardig kan vergallen. Zichtbaar is het niet altijd. De kinderen die het hebben, houden zich het liefst gedeisd. Timpaan Onderwijs biedt tegengif op noordelijke basisscholen.

faalangst, school, scholing, leren, proefwerk, test, kind

Bron: Flickr/ Elizabeth Albert

Waterpolo is de sport van Ilse (11) uit Heerenveen. Maar ze krijgt in een wedstrijd zelden de bal, want meestal houdt ze de handen onder water om ervoor te zorgen dat haar teamgenoten een ander aanspelen. “Ik gooi de bal toch vast naar een tegenspeler”, denkt ze. Ilse heeft faalangst.
Dat ‘duiveltje’ duikt vaker op, als het spannend is. Bij toetsen op school, bijvoorbeeld: “Dan denk ik vooraf dat het vast misgaat. En dan lukt het ook niet, natuurlijk.” Maar vorige week merkte Ilse dat het ook anders kan. “Ik vroeg toch om de bal bij waterpolo, kreeg ’m ook en scóórde! Daar was ik heel erg blij mee.”

Behandeling tegen faalangst

Ilse kreeg die succeservaring door een zelfbedachte opdracht – ‘Je bibbers de baas’ – in een reeks van tien lessen, die Timpaan Onderwijs met Onderwijszorg Nederland ontwikkelde voor kinderen met faalangst. Behandelingen zijn het eigenlijk, want het gaat om eerstelijns psychologische zorg met een vergoeding van de zorgverzekeraar. Vijf kinderen uit verschillende hoeken van Friesland komen hiervoor na schooltijd bijeen in De Vlieger in Gorredijk.

“Ik moet er drie kwartier voor rijden”, zegt een moeder. “Maar ik heb het er graag voor over.” Haar zoon reageerde op school vaak boos, als het tegenzat. Thuis was hij eerder angstig, maar op school vonden de juffen dat hij toch vooral iets aan zijn ’haantjesgedrag’ moest doen. “Ik ben zelf op internet gaan zoeken”, zegt zijn moeder. “Toen ik hem wat voorbeelden liet lezen van faalangst, reageerde hij: Dat ben ik.”

Angst bij kinderen

Faalangst kan het leven van kinderen verstoren. Het komt vaker voor, weet Nynke Jonker-Wahle van Timpaan, dan volwassenen in de gaten hebben. Angst is immers iets om je voor te schamen, dus vermijd je een spannende situatie liever dan erkennen dat je ’t toch wel eng vindt. Je duikt weg, maar ziet jezelf als een angsthaas. Dat is funest voor het zelfbeeld.

Nu is een beetje angst niet slecht. “Het maakt alert in een spannende situatie”, legt gedragswetenschapper Carry van Veen uit. “De natuur heeft het ingebakken. Je moet scherp reageren, als er een onbekende grote hond tegenover je staat.” Maar hoe reageer je dan? Als je bang bent aangelegd, neem je vast de benen.

Faalangst herkennen

Cijfers zijn er weinig, maar het lijkt erop dat angst om te falen een negatieve invloed heeft bij een op de drie kinderen. “Maar ze vallen niet op”, zegt Nynke Jonker “want zij houden zich liefst gedeisd.” Toch is het zaak om het probleem vroeg te herkennen. Des te meer is er dan nog aan te doen, weet zij als ’ervaringsdeskundige’ die lang werkte in het speciaal onderwijs.

Samen met Carry van Veen geeft Jonker als projectleider de cursus en zorgt vooral voor ontspanningsoefeningen, waarmee een kind rust kan vinden in spannende situaties. Ook in de laatste les voert zij haar leerlingen, die met de ogen dicht liggen op de grond, in een verhaal langs zonovergoten weilanden met vogeltjes en vlinders. Het helpt echt, zegt een van de kinderen, als je dat gevoel later weer kunt oproepen.

Van Veen praat met de kinderen en laat hen met elkaar praten. Het helpt ook, zeggen Ilse en medecursiste Manon (12), dat je weet dat je niet de enige bent. Voor Timpaan is dat een reden om kinderen liefst – ook bij vergelijkbare cursussen over sociale vaardigheden, weerbaarheid en gedragsregulatie – in een groep bijeen te brengen.

faalangst, faalangsttraining

Bron: LC/ Jan de Vries

Deze cursus gaat uit van de principes van de cognitieve therapie. Kinderen maken kennis met de ’4 G’s’: Gebeurtenis, Gedachte, Gevoel, Gedrag. Ofwel: de manier waarop je denkt over een gebeurtenis, bepaalt je gevoel en vervolgens je gedrag. Als je ’de gedachte’ positiever weet te maken, heb je al veel gewonnen. Ilse heeft die les aardig onder de knie. “Ik weet nu dat je andere gedachten kunt maken dan zo’n bibbergedachte.” Dat zou elk kind moeten kunnen, zo vindt Manon. En wat moet je nou, als je niet meteen op zo’n cursus kunt? Manon: “Bedenk dat je niet de enige bent en praat erover met iemand, die je vertrouwt. Verberg het niet voor iedereen, want dan ben je heel alleen.”

Dit verhaal is eerder, december 2012, in de Leeuwarder Courant gepubliceerd

About Redactie

Gezondheid & Co is een co-productie van de redactie van Dagblad van het Noorden, Leeuwarder Courant en 35 weekbladen in de provincies Groningen, Drenthe, Friesland en Flevoland. Gezondheid & Co wordt uitgegeven door uitgever NDC Mediagroep.

Waar denk jij aan na het lezen van dit artikel?


advertorial-Reclameland_gezondheidenco-groot

Onderzoek naar de beweging van Nederlandse werknemers

Sporten maakt werkend Nederland productiever, zo blijkt uit onderzoek van … [Lees verder...]

puber, puberteit, jongeren, banga, tieners

Derde van alle vrouwen slachtoffer lichamelijk of seksueel misbruik

Een op de 20 vrouwen in Europa is verkracht. Het zou dan gaan om 9 miljoen slachtoffers. Een derde van alle Europese vrouwen is vanaf de leeftijd van … Lees meer ...

Eczeem baby

Eczeem bij baby ’s: vaak onnodig lijden. Ouders denken aan allergie

Baby’s en peuters hoeven geen eczeem te hebben. De dermatologen en kinderartsen van Nij Smellinghe in Drachten doen er samen wat aan. … Lees meer ...

dn-bb-JanetNoome

Dun verhaal, dik aangezet – Column diëtiste Janet Noome

Deze week kopte bijna de hele Nederlandse pers de prachtige boodschap: “Iedereen wordt dikker, behalve wij”. De WHO (World Health Organization) had … Lees meer ...

hartinfarct, hart

Kwart Nederlanders aan hart- en vaatmedicijn

Ruim een op de vier Nederlanders gebruikt medicijnen die hart- en vaatziekten moeten voorkomen. Dat blijkt uit cijfers van de Stichting Farmaceutische … Lees meer ...

app

2 stuks fruit genoeg? App stimuleert tot eten van meer groente en fruit

 Ze heeft een frisse oogopslag en een gezonde blos op haar wangen. Dat mag ook wel, promovendus sociale psychologie Sarah Elbert is met een bijzonder … Lees meer ...

overgewicht

Grote regionale verschillen in overgewicht, roken en alcoholgebruik

Er zijn in Nederland regionale verschillen in het percentage mensen met overgewicht, het percentage rokers en zware drinkers. Dit blijkt uit cijfers … Lees meer ...

griekseten

Griekenland – Column diëtiste Janet Noome

Wat is er fijner dan heerlijk ontspannen op een terras onder een parasol aan de waterkant in een klein Grieks vissersplaatsje je lunch gebruiken? En … Lees meer ...

IVF Behandeling

IVF-kweekmedium beïnvloedt het geboortegewicht

De samenstelling van de vloeistof waarin embryo's bij een IVF-behandeling worden gekweekt, is van invloed op het geboortegewicht van baby's. Het … Lees meer ...

Adverteren op Gezondheid & Co

Gezondheid & Co wordt uitgegeven door uitgever NDC Mediagroep. De internetsite www.gezondheidenco.nl is een co-productie van de redactie van … Lees meer ...

medicijnen, pillen, zorg,

CBS: Zorggebruik verschilt per opleidingsniveau

Lager opgeleiden maken in het algemeen meer gebruik van gezondheidszorg dan hoger opgeleiden. Dit heeft mede te maken met  verschillen in leeftijd, … Lees meer ...

Tag description
%d bloggers op de volgende wijze: