Faalangsttraining. Wat kun je doen tegen faalangst?

Faalangst is een gif dat het leven van kinderen aardig kan vergallen. Zichtbaar is het niet altijd. De kinderen die het hebben, houden zich het liefst gedeisd. Timpaan Onderwijs biedt tegengif op noordelijke basisscholen.

faalangst, school, scholing, leren, proefwerk, test, kind

Bron: Flickr/ Elizabeth Albert

Waterpolo is de sport van Ilse (11) uit Heerenveen. Maar ze krijgt in een wedstrijd zelden de bal, want meestal houdt ze de handen onder water om ervoor te zorgen dat haar teamgenoten een ander aanspelen. “Ik gooi de bal toch vast naar een tegenspeler”, denkt ze. Ilse heeft faalangst.
Dat ‘duiveltje’ duikt vaker op, als het spannend is. Bij toetsen op school, bijvoorbeeld: “Dan denk ik vooraf dat het vast misgaat. En dan lukt het ook niet, natuurlijk.” Maar vorige week merkte Ilse dat het ook anders kan. “Ik vroeg toch om de bal bij waterpolo, kreeg ’m ook en scóórde! Daar was ik heel erg blij mee.”

Behandeling tegen faalangst

Ilse kreeg die succeservaring door een zelfbedachte opdracht – ‘Je bibbers de baas’ – in een reeks van tien lessen, die Timpaan Onderwijs met Onderwijszorg Nederland ontwikkelde voor kinderen met faalangst. Behandelingen zijn het eigenlijk, want het gaat om eerstelijns psychologische zorg met een vergoeding van de zorgverzekeraar. Vijf kinderen uit verschillende hoeken van Friesland komen hiervoor na schooltijd bijeen in De Vlieger in Gorredijk.

“Ik moet er drie kwartier voor rijden”, zegt een moeder. “Maar ik heb het er graag voor over.” Haar zoon reageerde op school vaak boos, als het tegenzat. Thuis was hij eerder angstig, maar op school vonden de juffen dat hij toch vooral iets aan zijn ’haantjesgedrag’ moest doen. “Ik ben zelf op internet gaan zoeken”, zegt zijn moeder. “Toen ik hem wat voorbeelden liet lezen van faalangst, reageerde hij: Dat ben ik.”

Angst bij kinderen

Faalangst kan het leven van kinderen verstoren. Het komt vaker voor, weet Nynke Jonker-Wahle van Timpaan, dan volwassenen in de gaten hebben. Angst is immers iets om je voor te schamen, dus vermijd je een spannende situatie liever dan erkennen dat je ’t toch wel eng vindt. Je duikt weg, maar ziet jezelf als een angsthaas. Dat is funest voor het zelfbeeld.

Nu is een beetje angst niet slecht. “Het maakt alert in een spannende situatie”, legt gedragswetenschapper Carry van Veen uit. “De natuur heeft het ingebakken. Je moet scherp reageren, als er een onbekende grote hond tegenover je staat.” Maar hoe reageer je dan? Als je bang bent aangelegd, neem je vast de benen.

Faalangst herkennen

Cijfers zijn er weinig, maar het lijkt erop dat angst om te falen een negatieve invloed heeft bij een op de drie kinderen. “Maar ze vallen niet op”, zegt Nynke Jonker “want zij houden zich liefst gedeisd.” Toch is het zaak om het probleem vroeg te herkennen. Des te meer is er dan nog aan te doen, weet zij als ’ervaringsdeskundige’ die lang werkte in het speciaal onderwijs.

Samen met Carry van Veen geeft Jonker als projectleider de cursus en zorgt vooral voor ontspanningsoefeningen, waarmee een kind rust kan vinden in spannende situaties. Ook in de laatste les voert zij haar leerlingen, die met de ogen dicht liggen op de grond, in een verhaal langs zonovergoten weilanden met vogeltjes en vlinders. Het helpt echt, zegt een van de kinderen, als je dat gevoel later weer kunt oproepen.

Van Veen praat met de kinderen en laat hen met elkaar praten. Het helpt ook, zeggen Ilse en medecursiste Manon (12), dat je weet dat je niet de enige bent. Voor Timpaan is dat een reden om kinderen liefst – ook bij vergelijkbare cursussen over sociale vaardigheden, weerbaarheid en gedragsregulatie – in een groep bijeen te brengen.

faalangst, faalangsttraining

Bron: LC/ Jan de Vries

Deze cursus gaat uit van de principes van de cognitieve therapie. Kinderen maken kennis met de ’4 G’s’: Gebeurtenis, Gedachte, Gevoel, Gedrag. Ofwel: de manier waarop je denkt over een gebeurtenis, bepaalt je gevoel en vervolgens je gedrag. Als je ’de gedachte’ positiever weet te maken, heb je al veel gewonnen. Ilse heeft die les aardig onder de knie. “Ik weet nu dat je andere gedachten kunt maken dan zo’n bibbergedachte.” Dat zou elk kind moeten kunnen, zo vindt Manon. En wat moet je nou, als je niet meteen op zo’n cursus kunt? Manon: “Bedenk dat je niet de enige bent en praat erover met iemand, die je vertrouwt. Verberg het niet voor iedereen, want dan ben je heel alleen.”

Dit verhaal is eerder, december 2012, in de Leeuwarder Courant gepubliceerd

About Redactie

Gezondheid & Co is een co-productie van de redactie van Dagblad van het Noorden, Leeuwarder Courant en 35 weekbladen in de provincies Groningen, Drenthe, Friesland en Flevoland. Gezondheid & Co wordt uitgegeven door uitgever NDC Mediagroep.

Waar denk jij aan na het lezen van dit artikel?


DermaClinic

DermaClinic, specialist in laagdrempelige medisch cosmetische behandelingen

,,Onze Cosmetisch artsen zijn gespecialiseerd in het ‘lezen’ van een gezicht en … [Lees verder...]

De zwarte doos.

Eerste operatie met zwarte doos bij AMC

Het Academisch Medisch Centrum (AMC) Amsterdam gaat beginnen met operaties die worden vastgelegd in de medische variant van wat in de luchtvaart de … Lees meer ...

31leeflieflach

Lachen is heel gezond! – Column ontspannen Mariska van Gennep

Ja zal je zeggen, inkoppertje. Dat klopt, maar waarom lachen we dan nog maar zo weinig? Waarom lacht een kind tot wel 300 keer per dag en wij als … Lees meer ...

hygiëne, toilet, wc, wcpapier, ontlasting, plas, poep

Vieze wc-bril houdt Nederlander met hoge nood niet tegen

Ruim een half miljoen Nederlanders hebben last van incontinentie. Het gaat dan om klachten van urineverlies tot je plas niet goed kunnen ophouden, van … Lees meer ...

donorregistratie. orgaandonatie, donor, donatie

Bijna tien procent 18-jarigen legt keuze orgaandonatie spontaan vast

Het percentage spontane inschrijvingen van jongeren in het Donorregister is de afgelopen vijf jaar verdubbeld. Dit jaar gaat het om bijna tien procent … Lees meer ...

Lymfoedeem

Lymfoedeem zelf leren behandelen

Lymfoedeem is vaak goed zelf te behandelen. Daarom geeft fysio-oedeemtherapeute Nynke Roskammer van Vellinga Adfysio BAG in Heerenveen les in zelfzorg … Lees meer ...

nagelbijten, nagel, nagelbijter

Mijn kind is een nagelbijter. Hoe kom je van nagelbijten af?

‘Blijf van die nagels af.’ Moeder geeft een tik op Danny’s vingers. Zit dat joch alweer te nagelbijten. ‘Laat dat nu eens! Moet je zien, het bloed … Lees meer ...

kunstschedel, schedel

Vrouw krijgt nieuwe schedel van plastic. Kunstschedel redde haar leven

Voor het eerst is bij een patiënte de complete schedel vervangen. De 22-jarige vrouw, die anders zou overlijden, heeft nu een schedel van kunststof, … Lees meer ...

Clustermanager en juryvoorzitter Tineke Runia reikt de Focus op zorgprijs uit aan oncologieverpleegkundige Manon Somhorst.

Oncologieverpleegkundige Manon Somhorst wint Focus op zorgprijs

Manon Somhorst, oncologieverpleegkundige in het Martini Ziekenhuis in Groningen, heeft dit jaar de Focus op zorgprijs gewonnen met haar onderzoek naar … Lees meer ...

joke land

Ongelukkig door de onbewuste meetlat – Column Joke Land

Echt waar? vraagt ze. Echt? Dan zou ik dat echt heel erg vinden. Dat is toch echt niet te geloven! … Lees meer ...

zelfmoord, verward

Veel meer overlast verwarde mensen door snijden in zorg

De overlast van verwarde en overspannen Nederlanders neemt flink toe. In 2 jaar tijd moest de politie 52.000 keer ‘de vrede bewaren’, 30 procent vaker … Lees meer ...

Tag description
%d bloggers liken dit: