Faalangsttraining. Wat kun je doen tegen faalangst?

Faalangst is een gif dat het leven van kinderen aardig kan vergallen. Zichtbaar is het niet altijd. De kinderen die het hebben, houden zich het liefst gedeisd. Timpaan Onderwijs biedt tegengif op noordelijke basisscholen.

faalangst, school, scholing, leren, proefwerk, test, kind

Bron: Flickr/ Elizabeth Albert

Waterpolo is de sport van Ilse (11) uit Heerenveen. Maar ze krijgt in een wedstrijd zelden de bal, want meestal houdt ze de handen onder water om ervoor te zorgen dat haar teamgenoten een ander aanspelen. “Ik gooi de bal toch vast naar een tegenspeler”, denkt ze. Ilse heeft faalangst.
Dat ‘duiveltje’ duikt vaker op, als het spannend is. Bij toetsen op school, bijvoorbeeld: “Dan denk ik vooraf dat het vast misgaat. En dan lukt het ook niet, natuurlijk.” Maar vorige week merkte Ilse dat het ook anders kan. “Ik vroeg toch om de bal bij waterpolo, kreeg ’m ook en scóórde! Daar was ik heel erg blij mee.”

Behandeling tegen faalangst

Ilse kreeg die succeservaring door een zelfbedachte opdracht – ‘Je bibbers de baas’ – in een reeks van tien lessen, die Timpaan Onderwijs met Onderwijszorg Nederland ontwikkelde voor kinderen met faalangst. Behandelingen zijn het eigenlijk, want het gaat om eerstelijns psychologische zorg met een vergoeding van de zorgverzekeraar. Vijf kinderen uit verschillende hoeken van Friesland komen hiervoor na schooltijd bijeen in De Vlieger in Gorredijk.

“Ik moet er drie kwartier voor rijden”, zegt een moeder. “Maar ik heb het er graag voor over.” Haar zoon reageerde op school vaak boos, als het tegenzat. Thuis was hij eerder angstig, maar op school vonden de juffen dat hij toch vooral iets aan zijn ’haantjesgedrag’ moest doen. “Ik ben zelf op internet gaan zoeken”, zegt zijn moeder. “Toen ik hem wat voorbeelden liet lezen van faalangst, reageerde hij: Dat ben ik.”

Angst bij kinderen

Faalangst kan het leven van kinderen verstoren. Het komt vaker voor, weet Nynke Jonker-Wahle van Timpaan, dan volwassenen in de gaten hebben. Angst is immers iets om je voor te schamen, dus vermijd je een spannende situatie liever dan erkennen dat je ’t toch wel eng vindt. Je duikt weg, maar ziet jezelf als een angsthaas. Dat is funest voor het zelfbeeld.

Nu is een beetje angst niet slecht. “Het maakt alert in een spannende situatie”, legt gedragswetenschapper Carry van Veen uit. “De natuur heeft het ingebakken. Je moet scherp reageren, als er een onbekende grote hond tegenover je staat.” Maar hoe reageer je dan? Als je bang bent aangelegd, neem je vast de benen.

Faalangst herkennen

Cijfers zijn er weinig, maar het lijkt erop dat angst om te falen een negatieve invloed heeft bij een op de drie kinderen. “Maar ze vallen niet op”, zegt Nynke Jonker “want zij houden zich liefst gedeisd.” Toch is het zaak om het probleem vroeg te herkennen. Des te meer is er dan nog aan te doen, weet zij als ’ervaringsdeskundige’ die lang werkte in het speciaal onderwijs.

Samen met Carry van Veen geeft Jonker als projectleider de cursus en zorgt vooral voor ontspanningsoefeningen, waarmee een kind rust kan vinden in spannende situaties. Ook in de laatste les voert zij haar leerlingen, die met de ogen dicht liggen op de grond, in een verhaal langs zonovergoten weilanden met vogeltjes en vlinders. Het helpt echt, zegt een van de kinderen, als je dat gevoel later weer kunt oproepen.

Van Veen praat met de kinderen en laat hen met elkaar praten. Het helpt ook, zeggen Ilse en medecursiste Manon (12), dat je weet dat je niet de enige bent. Voor Timpaan is dat een reden om kinderen liefst – ook bij vergelijkbare cursussen over sociale vaardigheden, weerbaarheid en gedragsregulatie – in een groep bijeen te brengen.

faalangst, faalangsttraining

Bron: LC/ Jan de Vries

Deze cursus gaat uit van de principes van de cognitieve therapie. Kinderen maken kennis met de ’4 G’s’: Gebeurtenis, Gedachte, Gevoel, Gedrag. Ofwel: de manier waarop je denkt over een gebeurtenis, bepaalt je gevoel en vervolgens je gedrag. Als je ’de gedachte’ positiever weet te maken, heb je al veel gewonnen. Ilse heeft die les aardig onder de knie. “Ik weet nu dat je andere gedachten kunt maken dan zo’n bibbergedachte.” Dat zou elk kind moeten kunnen, zo vindt Manon. En wat moet je nou, als je niet meteen op zo’n cursus kunt? Manon: “Bedenk dat je niet de enige bent en praat erover met iemand, die je vertrouwt. Verberg het niet voor iedereen, want dan ben je heel alleen.”

Dit verhaal is eerder, december 2012, in de Leeuwarder Courant gepubliceerd

Waar denk jij aan na het lezen van dit artikel?

meer bewegen

Meer bewegen op kantoor: dé tips om het patroon te doorbreken

Een groot deel van de dag ben je aan het werk. Vaak betekent dit veel uren … [Lees verder...]

schurft, besmettelijk, schurftuitbraak

Hoe besmettelijk is schurft en wat kun je er tegen doen?

Schurft, tyfus, tering: het lijken uitgestorven ziektes. Toch is dat niet zo. Ieder jaar krijgen ongeveer 1000 mensen in Nederland tuberculose … Lees meer ...

Zomerspelen op UMCG Beatrixoord Kinderrevalidatie.    In de schaduw onder een boom heeft Dylan al drie flesjes bellenblaas  verbruikt.

Zomerse sferen voor kinderen in Beatrixoord

Smoothies maken, lachen met de cliniclowns, een sport- en spelmiddag en spelen met water! Op 7 juli beginnen de spetterende vierdaagse zomerspelen op … Lees meer ...

voetschimmel, zwemmerseczeem

Voetschimmel. Hoe krijg je het en hoe kom je er weer af?

Voetschimmel is een huidinfectie veroorzaakt door schimmels, die de hoornlaag van de opperhuid aantasten. Door de ontstekingsreactie die hiervan het … Lees meer ...

peuter, gebit, tanden, tandenpoetsen, tandenborstel, melktanden

Kinderen hebben steeds vaker slecht gebit. Sap funest voor melkgebit

Steeds meer peuters hebben slechte gebitjes. Daar moet een einde aan komen, vinden tal van zorginstellingen. In Dokkum is daarom een nieuw … Lees meer ...

Downsyndroom

Down syndroom te onbekend bij zwangere vrouwen. Kiezen voor abortus of niet?

Zwangere vrouwen krijgen te weinig informatie over het hebben van een kind met het down syndroom. Daardoor wordt de keuze tussen houden of abortus … Lees meer ...

JHZ/TBC 5

Bill Gates steekt geld in Gronings onderzoek naar tbc-vaccin

Groningse onderzoekers werken aan een vaccin dat tuberculose kan voorkomen. De Bill & Melinda Gates Foundation heeft 3,5 miljoen dollar gegeven … Lees meer ...

watermeloen

Watermeloen eten bij dorst maar ook bij hoge bloeddruk

Wetenschappers hebben ontdekt dat mensen met overgewicht hun bloeddruk op een heel eenvoudige manier kunnen verlagen.  Stofjes in watermeloen blijken … Lees meer ...

geboren, vroeggeboorte, baby, bevalling, klein

Vroeggeborenen gebaat bij snelle interventie

Te vroeg geboren kinderen hebben na ontslag uit het ziekenhuis baat bij een kortdurende interventie, ontwikkeld om motorische problemen te voorkomen. … Lees meer ...

bejaarde, senior, bejaarden, oude, oud

Duizenden ouderen te gezond voor tehuis. Bezuinigingen sinds 1 januari.

Ruim 15.000 hoogbejaarden die ruim een jaar geleden nog recht hadden op een bed in een verzorgingshuis, hebben dat door nieuwe regelgeving nu niet … Lees meer ...

superfood, superfoods

Quinoa, chiazaad en amarant. Superfood is populair. Welke granen zijn?

Granen zijn populair in de keuken. We bakken ons er suf mee en kennen er allerlei gezonde kwaliteiten aan toe; al helemaal aan pseudogranen als … Lees meer ...

Nog altijd riante vertrekpremies zorgbestuurders

Vertrekkende zorgbestuurders strijken nog altijd hoge ontslag- en vertrekpremies op. Dat schrijft het AD dinsdag op basis van recent verschenen … Lees meer ...

Tag description
%d bloggers op de volgende wijze: