Faalangsttraining. Wat kun je doen tegen faalangst?

Faalangst is een gif dat het leven van kinderen aardig kan vergallen. Zichtbaar is het niet altijd. De kinderen die het hebben, houden zich het liefst gedeisd. Timpaan Onderwijs biedt tegengif op noordelijke basisscholen.

faalangst, school, scholing, leren, proefwerk, test, kind

Bron: Flickr/ Elizabeth Albert

Waterpolo is de sport van Ilse (11) uit Heerenveen. Maar ze krijgt in een wedstrijd zelden de bal, want meestal houdt ze de handen onder water om ervoor te zorgen dat haar teamgenoten een ander aanspelen. “Ik gooi de bal toch vast naar een tegenspeler”, denkt ze. Ilse heeft faalangst.
Dat ‘duiveltje’ duikt vaker op, als het spannend is. Bij toetsen op school, bijvoorbeeld: “Dan denk ik vooraf dat het vast misgaat. En dan lukt het ook niet, natuurlijk.” Maar vorige week merkte Ilse dat het ook anders kan. “Ik vroeg toch om de bal bij waterpolo, kreeg ’m ook en scóórde! Daar was ik heel erg blij mee.”

Behandeling tegen faalangst

Ilse kreeg die succeservaring door een zelfbedachte opdracht – ‘Je bibbers de baas’ – in een reeks van tien lessen, die Timpaan Onderwijs met Onderwijszorg Nederland ontwikkelde voor kinderen met faalangst. Behandelingen zijn het eigenlijk, want het gaat om eerstelijns psychologische zorg met een vergoeding van de zorgverzekeraar. Vijf kinderen uit verschillende hoeken van Friesland komen hiervoor na schooltijd bijeen in De Vlieger in Gorredijk.

“Ik moet er drie kwartier voor rijden”, zegt een moeder. “Maar ik heb het er graag voor over.” Haar zoon reageerde op school vaak boos, als het tegenzat. Thuis was hij eerder angstig, maar op school vonden de juffen dat hij toch vooral iets aan zijn ’haantjesgedrag’ moest doen. “Ik ben zelf op internet gaan zoeken”, zegt zijn moeder. “Toen ik hem wat voorbeelden liet lezen van faalangst, reageerde hij: Dat ben ik.”

Angst bij kinderen

Faalangst kan het leven van kinderen verstoren. Het komt vaker voor, weet Nynke Jonker-Wahle van Timpaan, dan volwassenen in de gaten hebben. Angst is immers iets om je voor te schamen, dus vermijd je een spannende situatie liever dan erkennen dat je ’t toch wel eng vindt. Je duikt weg, maar ziet jezelf als een angsthaas. Dat is funest voor het zelfbeeld.

Nu is een beetje angst niet slecht. “Het maakt alert in een spannende situatie”, legt gedragswetenschapper Carry van Veen uit. “De natuur heeft het ingebakken. Je moet scherp reageren, als er een onbekende grote hond tegenover je staat.” Maar hoe reageer je dan? Als je bang bent aangelegd, neem je vast de benen.

Faalangst herkennen

Cijfers zijn er weinig, maar het lijkt erop dat angst om te falen een negatieve invloed heeft bij een op de drie kinderen. “Maar ze vallen niet op”, zegt Nynke Jonker “want zij houden zich liefst gedeisd.” Toch is het zaak om het probleem vroeg te herkennen. Des te meer is er dan nog aan te doen, weet zij als ’ervaringsdeskundige’ die lang werkte in het speciaal onderwijs.

Samen met Carry van Veen geeft Jonker als projectleider de cursus en zorgt vooral voor ontspanningsoefeningen, waarmee een kind rust kan vinden in spannende situaties. Ook in de laatste les voert zij haar leerlingen, die met de ogen dicht liggen op de grond, in een verhaal langs zonovergoten weilanden met vogeltjes en vlinders. Het helpt echt, zegt een van de kinderen, als je dat gevoel later weer kunt oproepen.

Van Veen praat met de kinderen en laat hen met elkaar praten. Het helpt ook, zeggen Ilse en medecursiste Manon (12), dat je weet dat je niet de enige bent. Voor Timpaan is dat een reden om kinderen liefst – ook bij vergelijkbare cursussen over sociale vaardigheden, weerbaarheid en gedragsregulatie – in een groep bijeen te brengen.

faalangst, faalangsttraining

Bron: LC/ Jan de Vries

Deze cursus gaat uit van de principes van de cognitieve therapie. Kinderen maken kennis met de ’4 G’s’: Gebeurtenis, Gedachte, Gevoel, Gedrag. Ofwel: de manier waarop je denkt over een gebeurtenis, bepaalt je gevoel en vervolgens je gedrag. Als je ’de gedachte’ positiever weet te maken, heb je al veel gewonnen. Ilse heeft die les aardig onder de knie. “Ik weet nu dat je andere gedachten kunt maken dan zo’n bibbergedachte.” Dat zou elk kind moeten kunnen, zo vindt Manon. En wat moet je nou, als je niet meteen op zo’n cursus kunt? Manon: “Bedenk dat je niet de enige bent en praat erover met iemand, die je vertrouwt. Verberg het niet voor iedereen, want dan ben je heel alleen.”

Dit verhaal is eerder, december 2012, in de Leeuwarder Courant gepubliceerd

Over Redactie

Gezondheid & Co is een co-productie van de redactie van Dagblad van het Noorden, Leeuwarder Courant en 38 weekbladen in de provincies Groningen, Drenthe, Friesland en Flevoland. Gezondheid & Co wordt uitgegeven door uitgever NDC Mediagroep.

Waar denk jij aan na het lezen van dit artikel?


DermaClinic

DermaClinic, specialist in laagdrempelige medisch cosmetische behandelingen

,,Onze Cosmetisch artsen zijn gespecialiseerd in het ‘lezen’ van een gezicht en … [Lees verder...]

benzeen

Forse verlaging maximale blootstelling benzeen

De maximaal toegestane waarde benzeen waaraan een werknemer mag worden blootgesteld, moet fors omlaag. Momenteel is er een Nederlandse en Europese … Lees meer ...

Een op de zes meisjes wordt online gepest

Jaarlijks worden ruim 400.000 Nederlanders van vijftien jaar of ouder gepest op internet. Meisjes tussen de vijftien en achttien jaar hebben het … Lees meer ...

tandarts

Aanvullende verzekering bepalend voor bezoek aan tandarts en mondhygiënist

Mensen zonder aanvullende tandartsverzekering gaan niet alleen minder naar de tandarts maar ook minder naar de mondhygiënist. Wel willen zij voor … Lees meer ...

beroerte

Beroerte steeds beter te behandelen, maar dat gebeurt vaak niet

Een beroerte is steeds beter te behandelen en er lijkt nog een forse verbetering op komst. Toch krijgt meer dan 90 procent van de patiënten die … Lees meer ...

Vlinderziekte, EB

Ongeneeslijke ‘vlinderziekte’ EB in toekomst toch te behandelen

De tot voor kort ongeneeslijke huidziekte EB is toch te behandelen door kleine gezonde stukjes huid te gebruiken. Vrijwel elke patiënt met deze … Lees meer ...

steun, familie, liefde, getrouwd, ziek, kanker, euthanasie, familie, alzheimer, dementie, oud, samen

Euthanasie bij dementie.Euthanasie als je het zelf nog kan beslissen

Thijs heeft alzheimer. Terwijl hij langzaam de grip op zijn leven verliest, probeert hij greep te krijgen op zijn zelfgekozen dood. Hij verkiest een … Lees meer ...

geld, eigen risico

Eigen risico zorg blijft voor iedereen gelijk. Inkomensafhankelijk systeem onuitvoerbaar

Het kabinet ziet af van een inkomensafhankelijk eigen risico in de zorg, hoewel in het regeerakkoord is afgesproken die vanaf 2015 in te … Lees meer ...

seks, voetjevrijen, bed, liefde

Mannen die graag pikant eten hebben meer testosteron

Mannen met hogere testosteronwaarden - het hormoon dat gelinkt wordt aan risicovol gedrag en een verhoogd libido - houden doorgaans van pikante … Lees meer ...

zwanger, roken

Roken tijdens de zwangerschap verandert DNA van baby

Roken tijdens de zwangerschap verandert het DNA van de baby, ontdekten UMCG-immunoloog Machteld Hylkema en haar collega's. De onderzoeksvraag die hen … Lees meer ...

Marielle de Vries

Twijfels en heel veel eten – Column Marielle de Vries

Ik ben begonnen. Serieus dit keer. De twijfels zijn groot. Blijven groot. Gaat het me allemaal lukken. Full-time werken. Zorgen dat er voldoende en … Lees meer ...

Tag description
%d bloggers op de volgende wijze: