Faalangsttraining. Wat kun je doen tegen faalangst?

Faalangst is een gif dat het leven van kinderen aardig kan vergallen. Zichtbaar is het niet altijd. De kinderen die het hebben, houden zich het liefst gedeisd. Timpaan Onderwijs biedt tegengif op noordelijke basisscholen.

faalangst, school, scholing, leren, proefwerk, test, kind

Bron: Flickr/ Elizabeth Albert

Waterpolo is de sport van Ilse (11) uit Heerenveen. Maar ze krijgt in een wedstrijd zelden de bal, want meestal houdt ze de handen onder water om ervoor te zorgen dat haar teamgenoten een ander aanspelen. “Ik gooi de bal toch vast naar een tegenspeler”, denkt ze. Ilse heeft faalangst.
Dat ‘duiveltje’ duikt vaker op, als het spannend is. Bij toetsen op school, bijvoorbeeld: “Dan denk ik vooraf dat het vast misgaat. En dan lukt het ook niet, natuurlijk.” Maar vorige week merkte Ilse dat het ook anders kan. “Ik vroeg toch om de bal bij waterpolo, kreeg ’m ook en scóórde! Daar was ik heel erg blij mee.”

Behandeling tegen faalangst

Ilse kreeg die succeservaring door een zelfbedachte opdracht – ‘Je bibbers de baas’ – in een reeks van tien lessen, die Timpaan Onderwijs met Onderwijszorg Nederland ontwikkelde voor kinderen met faalangst. Behandelingen zijn het eigenlijk, want het gaat om eerstelijns psychologische zorg met een vergoeding van de zorgverzekeraar. Vijf kinderen uit verschillende hoeken van Friesland komen hiervoor na schooltijd bijeen in De Vlieger in Gorredijk.

“Ik moet er drie kwartier voor rijden”, zegt een moeder. “Maar ik heb het er graag voor over.” Haar zoon reageerde op school vaak boos, als het tegenzat. Thuis was hij eerder angstig, maar op school vonden de juffen dat hij toch vooral iets aan zijn ’haantjesgedrag’ moest doen. “Ik ben zelf op internet gaan zoeken”, zegt zijn moeder. “Toen ik hem wat voorbeelden liet lezen van faalangst, reageerde hij: Dat ben ik.”

Angst bij kinderen

Faalangst kan het leven van kinderen verstoren. Het komt vaker voor, weet Nynke Jonker-Wahle van Timpaan, dan volwassenen in de gaten hebben. Angst is immers iets om je voor te schamen, dus vermijd je een spannende situatie liever dan erkennen dat je ’t toch wel eng vindt. Je duikt weg, maar ziet jezelf als een angsthaas. Dat is funest voor het zelfbeeld.

Nu is een beetje angst niet slecht. “Het maakt alert in een spannende situatie”, legt gedragswetenschapper Carry van Veen uit. “De natuur heeft het ingebakken. Je moet scherp reageren, als er een onbekende grote hond tegenover je staat.” Maar hoe reageer je dan? Als je bang bent aangelegd, neem je vast de benen.

Faalangst herkennen

Cijfers zijn er weinig, maar het lijkt erop dat angst om te falen een negatieve invloed heeft bij een op de drie kinderen. “Maar ze vallen niet op”, zegt Nynke Jonker “want zij houden zich liefst gedeisd.” Toch is het zaak om het probleem vroeg te herkennen. Des te meer is er dan nog aan te doen, weet zij als ’ervaringsdeskundige’ die lang werkte in het speciaal onderwijs.

Samen met Carry van Veen geeft Jonker als projectleider de cursus en zorgt vooral voor ontspanningsoefeningen, waarmee een kind rust kan vinden in spannende situaties. Ook in de laatste les voert zij haar leerlingen, die met de ogen dicht liggen op de grond, in een verhaal langs zonovergoten weilanden met vogeltjes en vlinders. Het helpt echt, zegt een van de kinderen, als je dat gevoel later weer kunt oproepen.

Van Veen praat met de kinderen en laat hen met elkaar praten. Het helpt ook, zeggen Ilse en medecursiste Manon (12), dat je weet dat je niet de enige bent. Voor Timpaan is dat een reden om kinderen liefst – ook bij vergelijkbare cursussen over sociale vaardigheden, weerbaarheid en gedragsregulatie – in een groep bijeen te brengen.

faalangst, faalangsttraining

Bron: LC/ Jan de Vries

Deze cursus gaat uit van de principes van de cognitieve therapie. Kinderen maken kennis met de ’4 G’s’: Gebeurtenis, Gedachte, Gevoel, Gedrag. Ofwel: de manier waarop je denkt over een gebeurtenis, bepaalt je gevoel en vervolgens je gedrag. Als je ’de gedachte’ positiever weet te maken, heb je al veel gewonnen. Ilse heeft die les aardig onder de knie. “Ik weet nu dat je andere gedachten kunt maken dan zo’n bibbergedachte.” Dat zou elk kind moeten kunnen, zo vindt Manon. En wat moet je nou, als je niet meteen op zo’n cursus kunt? Manon: “Bedenk dat je niet de enige bent en praat erover met iemand, die je vertrouwt. Verberg het niet voor iedereen, want dan ben je heel alleen.”

Dit verhaal is eerder, december 2012, in de Leeuwarder Courant gepubliceerd

Waar denk jij aan na het lezen van dit artikel?

Warm weer vraag om luchtige kleding. De eerste 'rokjesdagen' zijn alweer geweest. Als het goed is volgen er deze zomer veel meer. Maar niet iedereen is daar blij mee. Te dik, te dun of te bobbelig voor bikini of strakke topjes? ( FOTO: GPD/DAVID VAN DAM)

Kliniek Veldhoven helpt u bikiniproof de zomer in

Nu de zomervakantie weer in aantocht is, slaat de paniek bij veel mensen toe. … [Lees verder...]

Marielle de Vries, afvalperikelen

‘Mag ik je een goede tip geven? Je moet niet boos worden hoor… -Column Marielle de Vries

Ik had bijna vakantie. En ik was er ook hard aan toe om drie weken lang weinig anders te moeten doen, dan dat waar ik zin in had. De vrijdag ervoor … Lees meer ...

geomedic

Geomedic-app voor acute zorg op het water

Watersporters met acute gezondheidsklachten kunnen vanaf nu in en bij Sneek snel toegang tot zorg krijgen. Het Antonius Ziekenhuis … Lees meer ...

Verzakking, zwanger, onderzoek, gynaecoloog, gynaecologenstoel, soa,

‘Alle zwangeren psychologisch screenen’

Alle zwangere vrouwen zouden psychologisch gescreend moeten worden. Daarvoor pleit onderzoeker Chantal Quispel van het Erasmus MC. … Lees meer ...

Coma, infectie, operatie

Infectie vaak fataal voor comapatiënt. Tot hoe ver moeten artsen nog doorbehandelen?

Langdurig liggen, geen beweging en niet kunnen praten: het is niet waar het menselijk lichaam op is gebouwd, maar wel waar patiënten met laag of … Lees meer ...

schimmelnagel, voetschimmel, voeten, blote voeten, tenen

Schimmelnagel. Wat kun je tegen schimmelnagel doen?

Door overmatige hygiëne is de westerse mens kwetsbaarder geworden tegen schimmels. Zo krijgen zwemmerseczeem en schimmelnagels de kans. Wat is het, en … Lees meer ...

zelfdoding

Aantal gevallen zelfdodingen fors gestegen. Mannen plegen vaker zelfmoord dan vrouwen

In 2013 hebben 1 854 inwoners van Nederland een einde aan hun leven gemaakt, 101 meer dan in 2012. Het aantal zelfdodingen steeg voor het zesde … Lees meer ...

diarree

Diarree in arme landen levensbedreigend. Wat veroorzaakt diarree?

Diarree is bij kinderen in arme landen de grootste doodsoorzaak. Per dag sterven er wereldwijd 2200 kinderen aan. Eind dit jaar voeren dj’s van … Lees meer ...

droge huid, creme, smeren

Droge handen. Hoe kan dat? Tips om droge handen te voorkomen.

De r is alweer een tijdje in de maand. De r van een rode, rasperige, ruwe huid. Met schilfers, jeuk, branderigheid. Wat kun je doen tegen droge … Lees meer ...

kunstknie, maarten bouwma

Operatie kunstknie sneller en beter met nieuwe techniek.

Steeds meer mensen hebben last van overgewicht en het aantal ouderen groeit behoorlijk de komende jaren. Ziekenhuizen krijgen het daardoor steeds … Lees meer ...

Zemanta Related Posts Thumbnail

Energie in de donkere dagen. Hoe kom ik van mijn moeheid af?

De dagen worden korter maar onze schema’s blijven even vol. Hierdoor houden we niet veel energie over. Vier van de tien Nederlanders voelen zich in de … Lees meer ...

%d bloggers op de volgende wijze: