Faalangsttraining. Wat kun je doen tegen faalangst?

Faalangst is een gif dat het leven van kinderen aardig kan vergallen. Zichtbaar is het niet altijd. De kinderen die het hebben, houden zich het liefst gedeisd. Timpaan Onderwijs biedt tegengif op noordelijke basisscholen.

faalangst, school, scholing, leren, proefwerk, test, kind

Bron: Flickr/ Elizabeth Albert

Waterpolo is de sport van Ilse (11) uit Heerenveen. Maar ze krijgt in een wedstrijd zelden de bal, want meestal houdt ze de handen onder water om ervoor te zorgen dat haar teamgenoten een ander aanspelen. “Ik gooi de bal toch vast naar een tegenspeler”, denkt ze. Ilse heeft faalangst.
Dat ‘duiveltje’ duikt vaker op, als het spannend is. Bij toetsen op school, bijvoorbeeld: “Dan denk ik vooraf dat het vast misgaat. En dan lukt het ook niet, natuurlijk.” Maar vorige week merkte Ilse dat het ook anders kan. “Ik vroeg toch om de bal bij waterpolo, kreeg ’m ook en scóórde! Daar was ik heel erg blij mee.”

Behandeling tegen faalangst

Ilse kreeg die succeservaring door een zelfbedachte opdracht – ‘Je bibbers de baas’ – in een reeks van tien lessen, die Timpaan Onderwijs met Onderwijszorg Nederland ontwikkelde voor kinderen met faalangst. Behandelingen zijn het eigenlijk, want het gaat om eerstelijns psychologische zorg met een vergoeding van de zorgverzekeraar. Vijf kinderen uit verschillende hoeken van Friesland komen hiervoor na schooltijd bijeen in De Vlieger in Gorredijk.

“Ik moet er drie kwartier voor rijden”, zegt een moeder. “Maar ik heb het er graag voor over.” Haar zoon reageerde op school vaak boos, als het tegenzat. Thuis was hij eerder angstig, maar op school vonden de juffen dat hij toch vooral iets aan zijn ’haantjesgedrag’ moest doen. “Ik ben zelf op internet gaan zoeken”, zegt zijn moeder. “Toen ik hem wat voorbeelden liet lezen van faalangst, reageerde hij: Dat ben ik.”

Angst bij kinderen

Faalangst kan het leven van kinderen verstoren. Het komt vaker voor, weet Nynke Jonker-Wahle van Timpaan, dan volwassenen in de gaten hebben. Angst is immers iets om je voor te schamen, dus vermijd je een spannende situatie liever dan erkennen dat je ’t toch wel eng vindt. Je duikt weg, maar ziet jezelf als een angsthaas. Dat is funest voor het zelfbeeld.

Nu is een beetje angst niet slecht. “Het maakt alert in een spannende situatie”, legt gedragswetenschapper Carry van Veen uit. “De natuur heeft het ingebakken. Je moet scherp reageren, als er een onbekende grote hond tegenover je staat.” Maar hoe reageer je dan? Als je bang bent aangelegd, neem je vast de benen.

Faalangst herkennen

Cijfers zijn er weinig, maar het lijkt erop dat angst om te falen een negatieve invloed heeft bij een op de drie kinderen. “Maar ze vallen niet op”, zegt Nynke Jonker “want zij houden zich liefst gedeisd.” Toch is het zaak om het probleem vroeg te herkennen. Des te meer is er dan nog aan te doen, weet zij als ’ervaringsdeskundige’ die lang werkte in het speciaal onderwijs.

Samen met Carry van Veen geeft Jonker als projectleider de cursus en zorgt vooral voor ontspanningsoefeningen, waarmee een kind rust kan vinden in spannende situaties. Ook in de laatste les voert zij haar leerlingen, die met de ogen dicht liggen op de grond, in een verhaal langs zonovergoten weilanden met vogeltjes en vlinders. Het helpt echt, zegt een van de kinderen, als je dat gevoel later weer kunt oproepen.

Van Veen praat met de kinderen en laat hen met elkaar praten. Het helpt ook, zeggen Ilse en medecursiste Manon (12), dat je weet dat je niet de enige bent. Voor Timpaan is dat een reden om kinderen liefst – ook bij vergelijkbare cursussen over sociale vaardigheden, weerbaarheid en gedragsregulatie – in een groep bijeen te brengen.

faalangst, faalangsttraining

Bron: LC/ Jan de Vries

Deze cursus gaat uit van de principes van de cognitieve therapie. Kinderen maken kennis met de ’4 G’s’: Gebeurtenis, Gedachte, Gevoel, Gedrag. Ofwel: de manier waarop je denkt over een gebeurtenis, bepaalt je gevoel en vervolgens je gedrag. Als je ’de gedachte’ positiever weet te maken, heb je al veel gewonnen. Ilse heeft die les aardig onder de knie. “Ik weet nu dat je andere gedachten kunt maken dan zo’n bibbergedachte.” Dat zou elk kind moeten kunnen, zo vindt Manon. En wat moet je nou, als je niet meteen op zo’n cursus kunt? Manon: “Bedenk dat je niet de enige bent en praat erover met iemand, die je vertrouwt. Verberg het niet voor iedereen, want dan ben je heel alleen.”

Dit verhaal is eerder, december 2012, in de Leeuwarder Courant gepubliceerd

Comments

comments

Waar denk jij aan na het lezen van dit artikel?

Kieszorg

Bespaar op je zorgverzekering

Onlangs heb je de nieuwe premie voor 2015 ontvangen van je huidige … [Lees verder...]

snack, ongezond, eten, voeding, voedsel, dik, obesitas, kroket, frituur, overgewicht, makkelijk

Ouders willen invloed op het aanbod in de schoolkantine

Ruim twee derde van de ouders van mbo- en vo-leerlingen vindt dat scholen en ouders samen moeten werken aan een gezond aanbod in de schoolkantine en … Lees meer ...

dn-bb-JanetNoome

Rolmodel Ronaldo – Column dietist Janet Noome

Mijn vakantie zit er weer  een tijdje op. Ik houd van vakantie maar heb er moeite mee om mijn werk helemaal los te laten. Dat is niet zo verwonderlijk … Lees meer ...

koorts, Symptomen griep en verkoudheid, snuiten, verkouden, peuter

Taaislijmziekte cystic fibrosis (CF): ouders ziek kind willen meer onderzoek

De oudste zoon van Henrie (41) en Esther (31) uit Aalden heeft de taaislijmziekte cystic fibrosis (CF). Doordat Seth een goede behandeling krijgt, kan … Lees meer ...

maagzuur, buikpijn, buik, kramp

Nog niet helft van hart- en vaatpatiënten slikt ook maagzuurremmers

Ruim de helft van hart- en vaatpatiënten die preventief aspirines slikken, gebruikt geen maagzuurremmer. Dat is wel aanbevolen door de … Lees meer ...

lijnen

Taart laat alarmbel afgaan bij vrouwen die met succes lijnen

Vrouwen die succesvol lijnen, zijn veelal in staat een stuk taart te laten staan. In een studie van de Universiteit Utrecht en het UMC Utrecht is er … Lees meer ...

oud en nieuw, jaarwisseling, veiligheid, veiligheidsbril, brandwonden

MCL-artsen: voorkom letsel door vuurwerk. Hoe kom ik veilig de jaarwisseling door?

Voor bijna iedereen is de nieuwjaarsnacht een feestelijke gebeurtenis. Maar niet voor de mensen die in de nieuwjaarsnacht naar het Medisch Centrum … Lees meer ...

vitamines, eten, voeding, gezond, groente, fruit, supermarkt

Wanneer is het nuttig om (extra) vitamines te nemen?

Wanneer is het nuttig om (extra) vitamines te nemen. We vragen het Jan ter Maaten, internist in het UMCG. Meestal is … Lees meer ...

mishandeling

Ouderen steeds vaker slachtoffer van geweld

In 2013 werd ongeveer 2,5 procent van de Nederlanders vanaf 15 jaar slachtoffer van geweld. Ouderen (65-plus) zijn beduidend minder vaak slachtoffer … Lees meer ...

kindercoach

De kindercoach. Waarom ouders hulp willen bij de opvoeding.

Het begon toen Rick 9 jaar was en ineens niet meer naar school wilde. "Hij had last van de drukke klas en kon niet goed omgaan met zijn strenge … Lees meer ...

fietshelm

Advies: oudere fietser moet helm dragen. Te veel ongelukken met 55+

Fietsers van 55 jaar en ouder zouden een helm moeten dragen. Dit zegt Marco Brugmans, directeur van het VeiligheidNL. Aanleiding is een rapport … Lees meer ...

%d bloggers op de volgende wijze: