Faalangsttraining. Wat kun je doen tegen faalangst?

Faalangst is een gif dat het leven van kinderen aardig kan vergallen. Zichtbaar is het niet altijd. De kinderen die het hebben, houden zich het liefst gedeisd. Timpaan Onderwijs biedt tegengif op noordelijke basisscholen.

faalangst, school, scholing, leren, proefwerk, test, kind

Bron: Flickr/ Elizabeth Albert

Waterpolo is de sport van Ilse (11) uit Heerenveen. Maar ze krijgt in een wedstrijd zelden de bal, want meestal houdt ze de handen onder water om ervoor te zorgen dat haar teamgenoten een ander aanspelen. “Ik gooi de bal toch vast naar een tegenspeler”, denkt ze. Ilse heeft faalangst.
Dat ‘duiveltje’ duikt vaker op, als het spannend is. Bij toetsen op school, bijvoorbeeld: “Dan denk ik vooraf dat het vast misgaat. En dan lukt het ook niet, natuurlijk.” Maar vorige week merkte Ilse dat het ook anders kan. “Ik vroeg toch om de bal bij waterpolo, kreeg ’m ook en scóórde! Daar was ik heel erg blij mee.”

Behandeling tegen faalangst

Ilse kreeg die succeservaring door een zelfbedachte opdracht – ‘Je bibbers de baas’ – in een reeks van tien lessen, die Timpaan Onderwijs met Onderwijszorg Nederland ontwikkelde voor kinderen met faalangst. Behandelingen zijn het eigenlijk, want het gaat om eerstelijns psychologische zorg met een vergoeding van de zorgverzekeraar. Vijf kinderen uit verschillende hoeken van Friesland komen hiervoor na schooltijd bijeen in De Vlieger in Gorredijk.

“Ik moet er drie kwartier voor rijden”, zegt een moeder. “Maar ik heb het er graag voor over.” Haar zoon reageerde op school vaak boos, als het tegenzat. Thuis was hij eerder angstig, maar op school vonden de juffen dat hij toch vooral iets aan zijn ’haantjesgedrag’ moest doen. “Ik ben zelf op internet gaan zoeken”, zegt zijn moeder. “Toen ik hem wat voorbeelden liet lezen van faalangst, reageerde hij: Dat ben ik.”

Angst bij kinderen

Faalangst kan het leven van kinderen verstoren. Het komt vaker voor, weet Nynke Jonker-Wahle van Timpaan, dan volwassenen in de gaten hebben. Angst is immers iets om je voor te schamen, dus vermijd je een spannende situatie liever dan erkennen dat je ’t toch wel eng vindt. Je duikt weg, maar ziet jezelf als een angsthaas. Dat is funest voor het zelfbeeld.

Nu is een beetje angst niet slecht. “Het maakt alert in een spannende situatie”, legt gedragswetenschapper Carry van Veen uit. “De natuur heeft het ingebakken. Je moet scherp reageren, als er een onbekende grote hond tegenover je staat.” Maar hoe reageer je dan? Als je bang bent aangelegd, neem je vast de benen.

Faalangst herkennen

Cijfers zijn er weinig, maar het lijkt erop dat angst om te falen een negatieve invloed heeft bij een op de drie kinderen. “Maar ze vallen niet op”, zegt Nynke Jonker “want zij houden zich liefst gedeisd.” Toch is het zaak om het probleem vroeg te herkennen. Des te meer is er dan nog aan te doen, weet zij als ’ervaringsdeskundige’ die lang werkte in het speciaal onderwijs.

Samen met Carry van Veen geeft Jonker als projectleider de cursus en zorgt vooral voor ontspanningsoefeningen, waarmee een kind rust kan vinden in spannende situaties. Ook in de laatste les voert zij haar leerlingen, die met de ogen dicht liggen op de grond, in een verhaal langs zonovergoten weilanden met vogeltjes en vlinders. Het helpt echt, zegt een van de kinderen, als je dat gevoel later weer kunt oproepen.

Van Veen praat met de kinderen en laat hen met elkaar praten. Het helpt ook, zeggen Ilse en medecursiste Manon (12), dat je weet dat je niet de enige bent. Voor Timpaan is dat een reden om kinderen liefst – ook bij vergelijkbare cursussen over sociale vaardigheden, weerbaarheid en gedragsregulatie – in een groep bijeen te brengen.

faalangst, faalangsttraining

Bron: LC/ Jan de Vries

Deze cursus gaat uit van de principes van de cognitieve therapie. Kinderen maken kennis met de ’4 G’s’: Gebeurtenis, Gedachte, Gevoel, Gedrag. Ofwel: de manier waarop je denkt over een gebeurtenis, bepaalt je gevoel en vervolgens je gedrag. Als je ’de gedachte’ positiever weet te maken, heb je al veel gewonnen. Ilse heeft die les aardig onder de knie. “Ik weet nu dat je andere gedachten kunt maken dan zo’n bibbergedachte.” Dat zou elk kind moeten kunnen, zo vindt Manon. En wat moet je nou, als je niet meteen op zo’n cursus kunt? Manon: “Bedenk dat je niet de enige bent en praat erover met iemand, die je vertrouwt. Verberg het niet voor iedereen, want dan ben je heel alleen.”

Dit verhaal is eerder, december 2012, in de Leeuwarder Courant gepubliceerd

Waar denk jij aan na het lezen van dit artikel?

zevenster

Reset-praktijk De Zevenster, Praktijk voor Natuurgeneeskunde

Reset-praktijk De Zevenster is de praktijk van Jelma Daalman en is gevestigd in … [Lees verder...]

suiker

‘Test kinderen met klachten op energiedrankje’. Hartkloppingen door drinken

Tieners die zich bij huis-, kinder- of schoolarts melden met hartkloppingen, slaapstoornissen, druk gedrag en maagklachten moeten voortaan standaard … Lees meer ...

Jongeren

Friese jongeren bewegen te weinig, drinken te veel en vrijen onveilig

De 12- tot en met 18- jarigen in Fryslân bewegen nog steeds te weinig, drinken te veel en vrijen nog niet altijd veilig. Op het gebied van … Lees meer ...

chronisch ziek,

In 2030 7 miljoen Nederlanders chronisch ziek

Zo’n 7 miljoen Nederlanders zullen in 2030 lijden aan een chronische ziekte, blijkt uit nieuw onderzoek. Deze ‘patiënten’ hebben vaak te kampen met … Lees meer ...

Coma, infectie, operatie

Infectie vaak fataal voor comapatiënt. Tot hoe ver moeten artsen nog doorbehandelen?

Langdurig liggen, geen beweging en niet kunnen praten: het is niet waar het menselijk lichaam op is gebouwd, maar wel waar patiënten met laag of … Lees meer ...

hees, heesheid, zere keel, keel

Hees. Help, ik ben mijn stem kwijt.

Het gebeurd iedereen wel eens, je wordt wakker en merkt dat er geen geluid meer uit je keel komt. Wat kan je doen als je hees bent en wanneer moet je … Lees meer ...

alzheimer, kanker

Meer ouderen met kanker. Oudere vaak ten onrechte behandeling ontzegd

Bij het stellen van de diagnose is 60% van de kankerpatiënten 65 jaar of ouder. Ruim 40% is ouder dan 70 jaar. Door de dubbele vergrijzing en de … Lees meer ...

koffie, diabetes

Groene thee en koffie lijken risico op beroerte te verlagen

Wanneer je regelmatig koffie en groene thee drinkt, verlaag je daarmee het risico op een beroerte. Een en ander blijkt uit een onderzoek waarover … Lees meer ...

IVF behandeling

IVF als vruchtbaarheidsbehandeling? Hoe gaat dat?

Zwanger worden is niet vanzelfsprekend. Wanneer het niet op een natuurlijke manier lukt is een Ivf behandeling een optie.  Maar een ivf behandeling … Lees meer ...

kraakbeen, 3d printer, brandwonden

3D-printer kan patiënt met brandwond helpen

De Nederlandse Brandwonden Stichting kan een volgende stap zetten bij de hulp aan verminkte personen. Een geavanceerde 3D-printer moet ertoe bijdragen … Lees meer ...

zorgverzekering, zorgpremie

Klant kritisch over zorgpolis.Topdrukte bij verzekeraars en vergelijkingssites

Vergelijkers en zorgverzekeraars worden rond de feestdagen overspoeld met vragen van consumenten over hun zorgpolis. Verzekerden zijn meer dan ooit … Lees meer ...

%d bloggers op de volgende wijze: