Faalangsttraining. Wat kun je doen tegen faalangst?

Faalangst is een gif dat het leven van kinderen aardig kan vergallen. Zichtbaar is het niet altijd. De kinderen die het hebben, houden zich het liefst gedeisd. Timpaan Onderwijs biedt tegengif op noordelijke basisscholen.

faalangst, school, scholing, leren, proefwerk, test, kind

Bron: Flickr/ Elizabeth Albert

Waterpolo is de sport van Ilse (11) uit Heerenveen. Maar ze krijgt in een wedstrijd zelden de bal, want meestal houdt ze de handen onder water om ervoor te zorgen dat haar teamgenoten een ander aanspelen. “Ik gooi de bal toch vast naar een tegenspeler”, denkt ze. Ilse heeft faalangst.
Dat ‘duiveltje’ duikt vaker op, als het spannend is. Bij toetsen op school, bijvoorbeeld: “Dan denk ik vooraf dat het vast misgaat. En dan lukt het ook niet, natuurlijk.” Maar vorige week merkte Ilse dat het ook anders kan. “Ik vroeg toch om de bal bij waterpolo, kreeg ’m ook en scóórde! Daar was ik heel erg blij mee.”

Behandeling tegen faalangst

Ilse kreeg die succeservaring door een zelfbedachte opdracht – ‘Je bibbers de baas’ – in een reeks van tien lessen, die Timpaan Onderwijs met Onderwijszorg Nederland ontwikkelde voor kinderen met faalangst. Behandelingen zijn het eigenlijk, want het gaat om eerstelijns psychologische zorg met een vergoeding van de zorgverzekeraar. Vijf kinderen uit verschillende hoeken van Friesland komen hiervoor na schooltijd bijeen in De Vlieger in Gorredijk.

“Ik moet er drie kwartier voor rijden”, zegt een moeder. “Maar ik heb het er graag voor over.” Haar zoon reageerde op school vaak boos, als het tegenzat. Thuis was hij eerder angstig, maar op school vonden de juffen dat hij toch vooral iets aan zijn ’haantjesgedrag’ moest doen. “Ik ben zelf op internet gaan zoeken”, zegt zijn moeder. “Toen ik hem wat voorbeelden liet lezen van faalangst, reageerde hij: Dat ben ik.”

Angst bij kinderen

Faalangst kan het leven van kinderen verstoren. Het komt vaker voor, weet Nynke Jonker-Wahle van Timpaan, dan volwassenen in de gaten hebben. Angst is immers iets om je voor te schamen, dus vermijd je een spannende situatie liever dan erkennen dat je ’t toch wel eng vindt. Je duikt weg, maar ziet jezelf als een angsthaas. Dat is funest voor het zelfbeeld.

Nu is een beetje angst niet slecht. “Het maakt alert in een spannende situatie”, legt gedragswetenschapper Carry van Veen uit. “De natuur heeft het ingebakken. Je moet scherp reageren, als er een onbekende grote hond tegenover je staat.” Maar hoe reageer je dan? Als je bang bent aangelegd, neem je vast de benen.

Faalangst herkennen

Cijfers zijn er weinig, maar het lijkt erop dat angst om te falen een negatieve invloed heeft bij een op de drie kinderen. “Maar ze vallen niet op”, zegt Nynke Jonker “want zij houden zich liefst gedeisd.” Toch is het zaak om het probleem vroeg te herkennen. Des te meer is er dan nog aan te doen, weet zij als ’ervaringsdeskundige’ die lang werkte in het speciaal onderwijs.

Samen met Carry van Veen geeft Jonker als projectleider de cursus en zorgt vooral voor ontspanningsoefeningen, waarmee een kind rust kan vinden in spannende situaties. Ook in de laatste les voert zij haar leerlingen, die met de ogen dicht liggen op de grond, in een verhaal langs zonovergoten weilanden met vogeltjes en vlinders. Het helpt echt, zegt een van de kinderen, als je dat gevoel later weer kunt oproepen.

Van Veen praat met de kinderen en laat hen met elkaar praten. Het helpt ook, zeggen Ilse en medecursiste Manon (12), dat je weet dat je niet de enige bent. Voor Timpaan is dat een reden om kinderen liefst – ook bij vergelijkbare cursussen over sociale vaardigheden, weerbaarheid en gedragsregulatie – in een groep bijeen te brengen.

faalangst, faalangsttraining

Bron: LC/ Jan de Vries

Deze cursus gaat uit van de principes van de cognitieve therapie. Kinderen maken kennis met de ’4 G’s’: Gebeurtenis, Gedachte, Gevoel, Gedrag. Ofwel: de manier waarop je denkt over een gebeurtenis, bepaalt je gevoel en vervolgens je gedrag. Als je ’de gedachte’ positiever weet te maken, heb je al veel gewonnen. Ilse heeft die les aardig onder de knie. “Ik weet nu dat je andere gedachten kunt maken dan zo’n bibbergedachte.” Dat zou elk kind moeten kunnen, zo vindt Manon. En wat moet je nou, als je niet meteen op zo’n cursus kunt? Manon: “Bedenk dat je niet de enige bent en praat erover met iemand, die je vertrouwt. Verberg het niet voor iedereen, want dan ben je heel alleen.”

Dit verhaal is eerder, december 2012, in de Leeuwarder Courant gepubliceerd

Waar denk jij aan na het lezen van dit artikel?

zevenster

Reset-praktijk De Zevenster, Praktijk voor Natuurgeneeskunde

Reset-praktijk De Zevenster is de praktijk van Jelma Daalman en is gevestigd in … [Lees verder...]

obesitas, dik, bewegen, sport, afvallen, gewicht, overgewicht, dieet, zwaar, vet,

Zware mensen durven vaak niet te sporten

Sporten en bewegen gelden als wondermiddel. Vooral mensen met overgewicht worden gepusht om in beweging te komen. Maar voor dikkerds is het vrijwel … Lees meer ...

denken, problemen, stress, hoofdpijn, verdrietig, jongeren, pesten

Hoofdpijn. Verschillende soorten hoofdpijn op een rij.

Bijna iedereen heeft wel eens hoofdpijn. Soms duurt het heel kort, maar er zijn ook mensen die bijna altijd hoofdpijn hebben. Er zijn verschillende … Lees meer ...

compliment

Wat krijgen we nou? Een compliment! Hoe reageer je?

We stuntelen wat af als we een complimentje krijgen. Lachen het onwennig weg of geven van de weeromstuit een compliment terug. Niet doen! Geniet ervan … Lees meer ...

huidkanker

Huidkanker thuis behandelen met opplakbare lampjes

Huidkanker kan soms ook thuis behandeld worden. Ziekenhuis Tjongerschans in Heerenveen heeft een nieuwe, mobiele manier om bepaalde vormen van … Lees meer ...

vechtscheiding, echtscheiding

Hulpverleners kunnen niets doen bij vechtscheiding

Hulpverleners krijgen vaak te maken met ouders die na een scheiding zo veel strijd hebben en daardoor zo veel emoties, dat zij de belangen … Lees meer ...

overgewicht

Overgewicht bij kinderen. Kleuters moeten meer bewegen

Overgewicht is een wereldwijd gezondheidsprobleem waar ook Vlaamse kleuters mee te kampen krijgen. De hoofdoorzaak: het merendeel van de dag brengen … Lees meer ...

hart, hartkloppingen

Hartkloppingen. Ik voel mijn hart bonzen, moet ik naar de huisarts?

Bij de Infolijn Hart en Vaten, de gezamenlijke informatielijn van De Hart&Vaatgroep en de Hartstichting, komen vaak vragen over hartkloppingen. … Lees meer ...

zwanger

Papadag / Heitedei – column Klasina van der Werf

Dit is niet goed voor een hoogzwangere. De laatste twee weken stonden vooral in het  teken van solliciteren en werk. Vorige week moest ik op … Lees meer ...

DSC_0062-600x397

Een gezonde Valentijnstaart – Gezond recept Iris Venema

Met Valentijnsdag is het altijd leuk om eens je handen uit de mouwen te steken. Maak eens een Valentijnstaart voor je geliefde, maar dan wel heerlijk … Lees meer ...

fietsvierdaagse

Hoe geniet je veilig van de zon? Hoe bescherm je je huid tegen zon?

Genieten van de zon, wie wil dat niet? De zon geeft veel mensen een prettig en ontspannen gevoel. Maar het is wel belangrijk om verstandig te zonnen … Lees meer ...

%d bloggers op de volgende wijze: