Faalangsttraining. Wat kun je doen tegen faalangst?

Faalangst is een gif dat het leven van kinderen aardig kan vergallen. Zichtbaar is het niet altijd. De kinderen die het hebben, houden zich het liefst gedeisd. Timpaan Onderwijs biedt tegengif op noordelijke basisscholen.

faalangst, school, scholing, leren, proefwerk, test, kind

Bron: Flickr/ Elizabeth Albert

Waterpolo is de sport van Ilse (11) uit Heerenveen. Maar ze krijgt in een wedstrijd zelden de bal, want meestal houdt ze de handen onder water om ervoor te zorgen dat haar teamgenoten een ander aanspelen. “Ik gooi de bal toch vast naar een tegenspeler”, denkt ze. Ilse heeft faalangst.
Dat ‘duiveltje’ duikt vaker op, als het spannend is. Bij toetsen op school, bijvoorbeeld: “Dan denk ik vooraf dat het vast misgaat. En dan lukt het ook niet, natuurlijk.” Maar vorige week merkte Ilse dat het ook anders kan. “Ik vroeg toch om de bal bij waterpolo, kreeg ’m ook en scóórde! Daar was ik heel erg blij mee.”

Behandeling tegen faalangst

Ilse kreeg die succeservaring door een zelfbedachte opdracht – ‘Je bibbers de baas’ – in een reeks van tien lessen, die Timpaan Onderwijs met Onderwijszorg Nederland ontwikkelde voor kinderen met faalangst. Behandelingen zijn het eigenlijk, want het gaat om eerstelijns psychologische zorg met een vergoeding van de zorgverzekeraar. Vijf kinderen uit verschillende hoeken van Friesland komen hiervoor na schooltijd bijeen in De Vlieger in Gorredijk.

“Ik moet er drie kwartier voor rijden”, zegt een moeder. “Maar ik heb het er graag voor over.” Haar zoon reageerde op school vaak boos, als het tegenzat. Thuis was hij eerder angstig, maar op school vonden de juffen dat hij toch vooral iets aan zijn ’haantjesgedrag’ moest doen. “Ik ben zelf op internet gaan zoeken”, zegt zijn moeder. “Toen ik hem wat voorbeelden liet lezen van faalangst, reageerde hij: Dat ben ik.”

Angst bij kinderen

Faalangst kan het leven van kinderen verstoren. Het komt vaker voor, weet Nynke Jonker-Wahle van Timpaan, dan volwassenen in de gaten hebben. Angst is immers iets om je voor te schamen, dus vermijd je een spannende situatie liever dan erkennen dat je ’t toch wel eng vindt. Je duikt weg, maar ziet jezelf als een angsthaas. Dat is funest voor het zelfbeeld.

Nu is een beetje angst niet slecht. “Het maakt alert in een spannende situatie”, legt gedragswetenschapper Carry van Veen uit. “De natuur heeft het ingebakken. Je moet scherp reageren, als er een onbekende grote hond tegenover je staat.” Maar hoe reageer je dan? Als je bang bent aangelegd, neem je vast de benen.

Faalangst herkennen

Cijfers zijn er weinig, maar het lijkt erop dat angst om te falen een negatieve invloed heeft bij een op de drie kinderen. “Maar ze vallen niet op”, zegt Nynke Jonker “want zij houden zich liefst gedeisd.” Toch is het zaak om het probleem vroeg te herkennen. Des te meer is er dan nog aan te doen, weet zij als ’ervaringsdeskundige’ die lang werkte in het speciaal onderwijs.

Samen met Carry van Veen geeft Jonker als projectleider de cursus en zorgt vooral voor ontspanningsoefeningen, waarmee een kind rust kan vinden in spannende situaties. Ook in de laatste les voert zij haar leerlingen, die met de ogen dicht liggen op de grond, in een verhaal langs zonovergoten weilanden met vogeltjes en vlinders. Het helpt echt, zegt een van de kinderen, als je dat gevoel later weer kunt oproepen.

Van Veen praat met de kinderen en laat hen met elkaar praten. Het helpt ook, zeggen Ilse en medecursiste Manon (12), dat je weet dat je niet de enige bent. Voor Timpaan is dat een reden om kinderen liefst – ook bij vergelijkbare cursussen over sociale vaardigheden, weerbaarheid en gedragsregulatie – in een groep bijeen te brengen.

faalangst, faalangsttraining

Bron: LC/ Jan de Vries

Deze cursus gaat uit van de principes van de cognitieve therapie. Kinderen maken kennis met de ’4 G’s’: Gebeurtenis, Gedachte, Gevoel, Gedrag. Ofwel: de manier waarop je denkt over een gebeurtenis, bepaalt je gevoel en vervolgens je gedrag. Als je ’de gedachte’ positiever weet te maken, heb je al veel gewonnen. Ilse heeft die les aardig onder de knie. “Ik weet nu dat je andere gedachten kunt maken dan zo’n bibbergedachte.” Dat zou elk kind moeten kunnen, zo vindt Manon. En wat moet je nou, als je niet meteen op zo’n cursus kunt? Manon: “Bedenk dat je niet de enige bent en praat erover met iemand, die je vertrouwt. Verberg het niet voor iedereen, want dan ben je heel alleen.”

Dit verhaal is eerder, december 2012, in de Leeuwarder Courant gepubliceerd

Comments

comments

Waar denk jij aan na het lezen van dit artikel?

de fysiotherapiepraktijk Nieboer

Praktijk Fysiotherapie Nieboer in Gasselternijveen

De Praktijk Fysiotherapie Nieboer is sinds 1981 gevestigd in … [Lees verder...]

Tine van Knijff

Tesse heeft autisme – Column Tine van Knijff

We dachten dat hij doof was. Onze dreumes Tesse reageerde niet of nauwelijks op ons, zijn ouders. Hij gedroeg zich anders dan wij verwachtten. Wat te … Lees meer ...

huidkanker, melanoom

Nederlanders herkennen de meeste soorten huidkanker niet.

Nederlanders zijn slecht geïnformeerd over huidkanker. Het begrip melanoom, de gevaarlijkste vorm van huidkanker,  is weliswaar bekend bij … Lees meer ...

oud, bejaard, bejaarde, bejaarden, bejaardentehuis, bejaardenhuis, senior, pensioen,

Langer leven, maar meer jaren met lichte lichamelijke beperkingen

Nederlanders leven steeds langer, maar niet langer in een volledig goede gezondheid. Het aantal jaren met beperkingen neemt toe. Dat zijn vooral … Lees meer ...

zon

Zonlicht verlaagt het risico op borstkanker

Goed nieuws voor zonaanbidders! Eindelijk is de lente in grote delen van Europa gearriveerd en als de zon schijnt, kunnen we zonder schuldgevoel … Lees meer ...

buikkrampjes, darmkrampjes, baby, ouders,

Waarom hebben baby’s darmkrampjes? Wat kun je tegen buikkrampjes doen?

Veel pasgeborenen krijgen in de eerste maanden van hun leven te maken met darmkrampen en huiduitslag. Op het eerste gezicht lijken dit op zichzelf … Lees meer ...

pillen

Nieuwe bloedverdunners: meer risico op maag-darm bloedingen

Bij gebruik van de nieuwe bloedverdunners, ook wel nieuwe orale anticoagulantia (NOAC) genoemd, ontstaat een significant hoger risico op maag- en … Lees meer ...

E-sigaret

Stoppen met roken. E-sigaret de oplossing? Alles over de e-sigaret

De populariteit van de e-sigaret neemt toe. Veel mensen die willen stoppen met roken grijpen naar de elektrische sigaret. Maar is dit de … Lees meer ...

Mark Hommes werd als vrouw geboren. Foto: DvhN/ Kees van de Veen

Transgender: Geboren in het verkeerde lichaam. Hoe Marion Mark werd

Transgender. Mannen die zich vrouwen voelen en vrouwen die zich mannen voelen. Psycholoog en ervaringsdeskundige Mark Hommes vertelt zijn … Lees meer ...

griepprik, prik, vaccin

Al vijf jaar lang halen minder mensen griepprik

Vorig jaar hebben opnieuw minder mensen een griepprik gehaald. Dat was voor het vijfde jaar op rij, meldt het Radboudumc. Griepprik In 2013 … Lees meer ...

FAS

Foetaal Alcohol Syndroom (FAS). Gehandicapt doordat moeder alcohol dronk tijdens zwangerschap

Eén tot twee van de duizend kinderen worden geboren met FAS, het Foetaal Alcohol Syndroom. Ze zijn gehandicapt doordat hun moeder alcohol dronk … Lees meer ...

%d bloggers op de volgende wijze: