Zorg

Tweetalig opvoeden, kan een kind dat aan? En staat integratie in de weg?

Over tweetalig opgroeien bestaan hardnekkige misverstanden. Dat kinderen die thuis een andere taal spreken het slechter doen op school bijvoorbeeld, zo zegt taalwetenschapper Manuela Pinto. “Tweetaligheid is het mooiste cadeau dat je je kind kunt geven.”

tweetalig, kind, afkomst, allochtoon, autochtoon

Bron: GPD/ AP/ Kiichiro Sato

Wat opvoeden betreft verschillen de ouders van de 3-jarige Kasia over één ding van mening: de taal waarin ze met hun dochter praten. Het liefst praat Kasia’s Poolse moeder met haar dochter in haar moedertaal. Kasia’s Nederlandse vader wil dat ze in huis alleen Nederlands spreken, zodat zijn dochter die taal straks goed beheerst.

Voor mensen als Kasia’s vader besloot taalwetenschapper Manuela Pinto van de Universiteit van Utrecht met collega’s de uitkomsten van wetenschappelijk onderzoek naar tweetaligheid niet binnen de muren van de universiteit te houden. Volgens haar wordt vaak ten onrechte gedacht dat het spreken van een andere taal het leren van het Nederlands en (dus) integratie in de weg staat.

Tweetalig pas je beter erbij

“Natuurlijk is het leren van de taal van het land waarin je leeft een voorwaarde om je er thuis te voelen en goed te kunnen functioneren. Maar dat betekent niet dat je je eigen taal moet verloochenen. Taalkundige en sociaalhistorische studies laten zien dat juist de groepen die beide talen gebruiken, de normen en waarden van het land waarin ze leven zich makkelijker hebben eigengemaakt.”

Onvoldoende integreren?

Niet alle gezinnen waarin een tweede taal wordt gesproken krijgen te horen dat ze onvoldoende integreren. “Er bestaan nu eenmaal prestigetalen. Je kind Engels of Frans leren is chic. Voor Pools, Marokkaans of Turks geldt dat niet.” Maar welke taal kinderen thuis ook spreken: “Tweetaligheid is het mooiste cadeau dat je ze kunt geven. Het is de sleutel tot de andere cultuur. Als ouders een andere taal spreken, dan doet minstens de helft van de familie dat ook”, zegt Pinto, die met haar 6-jarige zoon voornamelijk Italiaans spreekt, haar moedertaal. “Ik wil dat hij zich ook bij mijn kant van de familie thuis voelt. Dat lukt niet als ik alles moet vertalen wat anderen zeggen. Dan hoort hij er nooit echt bij.”

Taal is bovendien emotie, aldus Pinto. “Hoe kun je van een moeder verlangen dat ze met haar kind in een taal communiceert die ze niet beheerst? Mij lukt het ook niet om in een andere taal dan mijn eigen met mijn zoon te knuffelen en te praten. Moedertaal is de taal van de intimiteit, de taal waarbij je je het prettigst voelt.”

Is tweetalig opvoeden niet te lastig?

De angst dat een kind het niet aankan om meer dan één taal goed te leren, is onterecht. Onderzoek laat zien dat juist de hersenen van kinderen gemakkelijk meerdere talen kunnen aanleren. “Het kinderbrein is geen vat dat overloopt als je er te veel taal in stopt. Ook al lijkt dat misschien wel zo. Kinderen zijn prima in staat om twee taalsystemen uit elkaar te houden.”

Haar eigen zoon husselt soms met woorden. “Maar nooit willekeurig. Zo maakte hij een Italiaanse zin waarin hij niet het woord linea gebruikte, wat streep betekent, maar strepa. Dat ene woord was Nederlands, maar hij had het voorzien van het goede lidwoord en de correcte vervoeging. Wonderlijk toch, dat een kind van 6 jaar de grammaticaregels van zijn talen al kent.”

Maak van taal geen project

Je kind een rijke taalomgeving bieden, dat is belangrijker dan welke taal je met hem spreekt, meent Pinto. Liedjes zingen, voorlezen, filmpjes kijken: zij doet het met haar zoon in het Italiaans. Zijn vader in het Nederlands, al praat ook zij soms Nederlands met haar zoon.

“Eén ouder, één taal. Dat kan in het begin handig zijn om een kind beide talen te leren. Op die manier leert hij dat elke taal zijn eigen systeem heeft. Maar je kunt ook één taal thuis spreken en de andere buitenshuis. Kies een manier die bij je gezin past en maak er geen project van. Hou het luchtig. Taal is in eerste instantie bedoeld om met elkaar te communiceren.”

Weerwoord tegen vooroordelen

Voor Kasia’s vader heeft Pinto één advies: verdiep je in tweetaligheid. “Ouders moeten niks, maar we willen dat ze goed geïnformeerd zijn. Dat ze de feiten kennen.” Daarom geven Pinto en haar collega’s workshops voor ouders. “Zodat ze een weerwoord hebben als hun omgeving zegt dat hun moedertaal integratie in de weg staat.” Zie ook: www.tweetaligopgroeien.org

Één ouder, één taal

Eén ouder, één taal. Op die manier leert de 6-jarige Lana Nederlands, de taal van haar moeder, en Servisch, de taal van haar vader. “We willen dat ze met haar familie kan praten en dat mijn schoonouders dat met haar in hun taal kunnen”, vertelt Manon Gagic, Lana’s moeder.

“Bovendien vind ik het een rijkdom als je je kind vanaf de geboorte een andere taal kunt meegeven. Mijn man Goran spreekt sinds Lana’s geboorte niets anders dan Servisch met haar. Er glipt maar zelden een Nederlands woord doorheen. Ook mijn schoonouders spreken Servisch met haar en elk jaar zijn we ongeveer twee weken in Servië, waar ze de hele dag met haar nichtjes kan spelen zonder om hulp te vragen.”

Dat Lana thuis ook Servisch spreekt, belemmert haar niet in het leren van het Nederlands. “In het Nederlands is ze ver, kan ze goed argumenteren voor een 6-jarige. Negatieve reacties hebben we nooit gehad. Kinderen vinden het wel bijzonder en volgens mij voelt Lana zich er zelf ook bijzonder door.”

Ontvang GRATIS tips over gezond leven, recepten en trends.

Meld je nu aan voor de wekelijkse Gezondheid&Co email update en mis niets. Helemaal gratis in je inbox.

Reageer

Ga het gesprek aan (0 reacties)
Carina Twerda Carina Twerda is een enthousiaste redacteur die de veertig nadert. Schrijven, lezen en recepten uitproberen zijn haar hobby's. Je maakt haar dan ook ontzettend blij met een kookboek. Ook heeft ze onlangs haar wandelschoenen onder het stof vandaan gehaald en probeert ze meer te bewegen. Contact Mail Tweet Berichten 3738 Alle berichten van