Zorg

Strottenhoofdkanker. Wat zijn de symptomen? En wat is de overlevingskans?

Strottenhoofdkanker ontwikkelt zich meestal vanuit het slijmvlies van het strottenhoofd. De plaats van de tumor in het strottenhoofd bepaalt voor een groot deel welke klachten iemand krijgt, hoe het ziekteverloop zal zijn en welke behandeling mogelijk is.

keel2

  • ongeveer tweederde van de patiënten krijgt een tumor ter hoogte van de stembanden
  • bijna eenderde van de patiënten krijgt een tumor boven de stembanden
  • een heel klein aantal patiënten krijgt een tumor onder de stembanden

Sommige mensen krijgen ergens anders in het hoofd/halsgebied tegelijk een tweede of derde tumor. Dit heet dubbeltumoren. Een ander woord voor strottenhoofdkanker is larynxcarcinoom.

Voorstadia van strottenhoofdkanker

In het weefsel van het strottenhoofd kunnen veranderingen plaatsvinden. Deze veranderingen heten voorstadia. Wordt u hier niet voor behandeld, dan kan dit strottenhoofdkanker worden. Een constante irritatie van de stembanden kan een teken zijn van zo’n voorstadium. De klachten zijn bij het voorstadia ongeveer hetzelfde als die van strottenhoofdkanker.

De kans op deze voorstadia wordt groter als u rookt of te veel alcohol drinkt. Rookt en drinkt u na de behandeling ervan niet meer, dan verkleint u de kans dat de voorstadia terugkomen. Kanker is niet besmettelijk. Het slijm dat iemand met strottenhoofdkanker ophoest, vormt geen enkel risico.

Wat is het strottenhoofd?

Het strottenhoofd ligt onder de keelholte en vormt de ingang van de luchtpijp. Het strottenhoofd verbindt de bovenste luchtwegen: de neus en keel en de onderste luchtwegen: de luchtpijp en longen. Het strottenhoofd speelt daarom een belangrijke rol in de ademhaling.

Het strottenhoofd is opgebouwd uit:

  • kraakbeen
  • spierweefsel
  • slijmvlies
  • In het strottenhoofd bevinden zich de stembanden. Een ander woord voor strottenhoofd is larynx.

Het strottenhoofd bestaat uit 3 delen:

  • Het gebied boven de stemspleet: dit deel bevat verschillende weefsels, waaronder de valse stembanden. Deze bestaan uit bindweefsel. Het strottenklepje sluit dit gebied af wanneer u slikt.
  • De stemspleet: dit gebied ligt centraal in het strottenhoofd. Hier zitten 2 banden van elastisch weefsel: de stembanden.
  • Het deel van het strottenhoofd dat tussen de stembanden en de luchtpijp ligt.

Het strottenhoofd heeft 3 belangrijke functies:

  • het houdt de luchtweg open als u ademt
  • het speelt een rol bij het maken van geluid
  • het sluit de luchtweg af als u slikt of overgeeft. Zo komt er geen voedsel in uw luchtpijp

strottenhoofd

Wat is een strottenklepje?

De lucht die we inademen via de neus of mond, komt in de keelholte. Vanaf daar gaat de lucht langs het strottenklepje de luchtpijp in en daarna naar de longen. Het voedsel dat we doorslikken komt ook in de keelholte. Het strottenklepje sluit de luchtpijp af tijdens het slikken. Zo voorkomt het dat voedsel in de luchtpijp komt. Het voedsel glijdt dan door de slokdarm verder naar de maag.

Hoe werken stembanden?

Lucht die door het strottenhoofd gaat, zorgt ervoor dat uw stembanden trillen als u praat. Deze trilling brengt geluid voort. Hoe groter de druk waarmee de lucht tussen de stembanden wordt geperst, hoe sterker het geluid. De snelheid waarmee de stembanden trillen bepaalt de toonhoogte van het geluid.

Aan ander woord voor deze trilsnelheid is de trillingsfrequentie. Deze is afhankelijk van de spanning en de vorm van de stembanden. De stembanden van mannen zijn meestal dikker en langer dan die van vrouwen. Hierdoor bewegen de stembanden bij mannen zich langzamer: de trillingsfrequentie is lager. Mannen hebben in het algemeen dan ook een lagere stem dan vrouwen.

Het geluid dat in het strottenhoofd wordt gemaakt, moet nog worden omgevormd tot verstaanbare spraak. Dit gebeurt in de mond-, neus- en keelholte. Het gebit, de lippen, de wangen, het verhemelte en de tong spelen hier ook een belangrijke rol in. Deze organen moeten allemaal goed werken om u duidelijk verstaanbaar te laten spreken.

Symptomen bij strottenhoofdkanker

Klachten die kunnen duiden op strottenhoofdkanker:

  • Een tumor op de stembanden geeft als eerste klacht heesheid die niet overgaat. Zelfs bij heel kleine tumoren kunt u last hebben van heesheid. Hierdoor kan deze vorm van strottenhoofdkanker meestal vroeg worden ontdekt.
  • Een tumor in het gebied boven de stembanden kan keelklachten veroorzaken. Bijvoorbeeld een droge of rauwe keel. Ook kunt u het gevoel hebben dat u een brok in de keel heeft. Of u verslikt zich vaak.
  • Een tumor onder de stembanden veroorzaakt in eerste instantie hoestklachten. Groeit de tumor door naar de stembanden, kunt u hees worden. Wordt de tumor groter, dan kunt u last krijgen van kortademigheid.
  • Sommige mensen hebben pijn bij het slikken.
  • Een tumor kan voor pijn zorgen die uitstraalt naar het oor en niet vanzelf overgaat.

Een grote tumor kan, waar hij ook zit, klachten geven als:

  • kortademigheid
  • veel slijm in de keel
  • problemen met slikken
dokter, huisarts, arts, ziekenhuis, EPA

Bron: Flickr/ Life Mental Health

Naar de huisarts

Als u hees bent, betekent dit lang niet altijd dat u strottenhoofdkanker heeft. Heesheid komt bij allerlei aandoeningen voor. Het is verstandig om naar de huisarts te gaan als u langer dan 3 weken hees blijft. Dit geldt ook voor de andere klachten.

Cijfers en grafieken over strottenhoofdkanker

De overleving van patiënten met kanker in de mondholte is over de tijd een beetje verbeterd. Van de patiënten die in de periode 1995-2000 de ziekte kregen is een iets groter deel (58%) na 5 jaar nog in leven vergeleken met patiënten die in 1989-1994 ziek werden (56%). De overleving van patiënten die in 2001-2005 kanker in de mondholte kregen is weer een fractie beter (59%).

In 2011 kregen iets minder dan 3.000 mensen kanker in het hoofd-halsgebied, dat wil zeggen een tumor aan de lip, mondholte, speekselklieren, keelholte, neusholte of het strottenhoofd. Voor alle typen hoofd-halskankers geldt dat ze vaker bij mannen voorkomen dan bij vrouwen. Kanker in de mondholte kwam het vaakst voor, iets meer dan 1.000 keer. Kanker aan het strottenhoofd werd bij ruim 750 patiënten gevonden, en bij mannen was dit meer dan 3 keer zoveel als bij vrouwen. Er waren bijna 675 patiënten met kanker in de keelholte, en hiervan waren meer dan 2 keer zo veel mannen als vrouwen. Kanker aan de lip (ruim 200), de speekselklieren (iets minder dan 200) en in de neusholte (iets minder dan 150) zijn zeldzamer.

huisarts

ANP XTRA KOEN SUYK

Bij welke leeftijd heb je meer kans op strottenhoofdkanker?

Hoofd-halskankers komen niet of nauwelijks voor bij mensen jonger dan 45 jaar. Voor de meeste hoofd-halskankers geldt dat ze het vaakst voorkomen bij mensen tussen de 60 en 75 jaar. Kanker aan de lip komt het vaakst voor bij mensen van 75 jaar en ouder.

Het aantal patiënten met hoofd-halskanker is de afgelopen jaren licht gestegen. De stijging zit vooral in de groep patiënten tussen de 60 en 75 jaar oud. Ook het aantal patiënten dat ouder is dan 75 jaar is toegenomen.

De overleving van hoofd-halskanker hangt onder andere af van de plaats van de kanker. Van de patiënten met kanker aan de lip is een groot deel (92%) na 5 jaar nog in leven. Van de patiënten met kanker aan het strottenhoofd is 7 op de 10 (70%) nog in leven, en van patiënten met kanker in de mondholte overleeft ongeveer 6 op de 10 (59%) de eerste 5 jaar na diagnose. De overleving van kanker aan de keelholte hangt af van de precieze plaats waar de tumor zit: de overleving is het minst gunstig bij hypofarynx (26%) en het gunstigste bij nasofarynx (51%).

Ontvang GRATIS tips over gezond leven, recepten en trends.

Meld je nu aan voor de wekelijkse Gezondheid&Co email update en mis niets. Helemaal gratis in je inbox.

Reageer

Ga het gesprek aan (0 reacties)
Carina Twerda Carina Twerda is een enthousiaste redacteur die de veertig nadert. Schrijven, lezen en recepten uitproberen zijn haar hobby's. Je maakt haar dan ook ontzettend blij met een kookboek. Ook heeft ze onlangs haar wandelschoenen onder het stof vandaan gehaald en probeert ze meer te bewegen. Contact Mail Tweet Berichten 3613 Alle berichten van