Voeding

Roomboter is gezonder dan margarine

Jarenlang is boter verketterd als bron van alle kwaad. En vooral van dichtgeslibde aderen. Nu blijkt dat dierlijke vetten toch niet zo slecht zijn als al die tijd gedacht. Dat blijkt uit bevindingen van de universiteit van Cambridge. ,,Boter kan zelfs een positief effect hebben op het lichaam.”

 

boter

Overconsumptie

Het is vooral de overconsumptie van alles waarmee we vet zijn gaan vervangen – koolhydraten, suiker – die verantwoordelijk is voor de epidemie van obesitas en diabetes, luidt het. De échte boosdoeners heten nu de kunstmatig gefabriceerde transvetten te zijn, aanwezig in sommige koekjes en kant-en-klaarmaaltijden.

Vet was slecht

Het vet ging van de soep vanaf de jaren ’70. En ook van de ham, van het spek en van ons sneetje brood. Vet was slecht. Die opvatting hebben we onder meer te danken aan de Amerikaanse dokter Ancel Keys. Die meende dat verzadigd vet en cholesterol verantwoordelijk waren voor de snelle toename van hart- en vaatziekten in die tijd.

Toen al waren er andere meningen. Sommigen zagen eerder het enorme suikerverbruik als oorzaak, maar het medisch establishment volgde die visie niet. Gevolg: lightvoeding deed haar intrede, we dronken magere melk en smeerden margarine. Vetten werden ingedeeld in verzadigde en onverzadigde, waarbij vooral de verzadigde – onder meer te vinden in kaas en vlees – te mijden waren.

Boter_roomboter

Ziekten

Maar de afgelopen jaren groeide het aantal studies die het verband tussen ‘slechte vetten’ en hartziekten in twijfel trokken, en nu schaart het toonaangevende Amerikaanse blad Time, gesteund door een dozijn gereputeerde dokters, zich achter de laatste studie van de universiteit van Cambridge, die enkel nog transvetten als boosdoener ziet. Dat zijn kunstmatig gefabriceerde vetten die je in sommige koekjes en kant-en-klaarmaaltijden vindt. Wat de rest betreft: ,,We weten al een tijdje dat plantaardige vetten, zoals olijfolie en de vetten uit vis, ons tegen hartziekten kunnen beschermen. Nu wordt duidelijk dat ook een steak of wat boter een positief effect op het lichaam kunnen hebben. Leverfunctie, immuniteit en hormoonhuishouding kunnen er wel bij varen. Het is vooral de overconsumptie van alles waarmee we vet zijn gaan vervangen – koolhydraten, suiker – die verantwoordelijk is voor de epidemie van obesitas en diabetes. Want die ingrediënten, volop aanwezig in zoete snacks, veroorzaken een onevenwicht in de chemie van ons bloed, leiden zelfs tot ontstekingsreacties, waardoor calorieën als vet worden opgeslagen en het hongergevoel sterker wordt.”

Gezond verstand

Wat zeggen experts? Professor Patrick Mullie uit België wil toch even waarschuwen voor wat hij – naar een Vlaams openluchtmuseum – ‘het Bokrijk-effect’ noemt: ,,De nostalgie van de stevige klomp hoeveboter die over een stuk vlees smelt, want vroeger was alles beter. Dat mensen toen veel jonger stierven, vergeten we voor het gemak.” Mullie pleit vooral voor gezond verstand: ,,Een worstje in de pan of wat boter over de vis, dat moet je niet verketteren, dat geeft brandstof, smaak, voldoening. Maar ik ben altijd een beetje bang voor hypes, zodat de man thuis denkt: ‘Ik neem nog een curryworst, want vet is toch niet slecht.’ Alles met mate, in functie van je beweging en gezondheid.”

brood_boterham_boter_lunch

Voedselpiramide

Kris Verburgh, auteur van De Voedselzandloper, ziet er de zoveelste bevestiging in dat de traditionele voedselpiramide – met een brede basis voor brood, pasta, rijst, aardappelen en een bijrolletje voor vet – ingehaald is. ,,Het doet me denken aan een bekende uitspraak van David Ludwig, endocrinoloog aan Harvard: ‘De volgende keer dat u toast met boter eet, bedenk dan dat de boter het gezondste is dat u eet.’ Ook ik pleit voor minder koolhydraten, en omdat een mens moet eten, krijgen andere voedingsgroepen vanzelf een grotere rol. Wat ik wel belangrijk vind, is hoe je boter combineert, want je kan niet zomaar een klont in je mond stoppen. Is dat op een stapel boterhammen? Of een hoopje groenten? Ook hoe we vetten verhitten, is belangrijk. Dit is een belangrijke stap in hoe we naar voedsel kijken, met veel variatie in vetten, want ook noten en pure chocolade moeten we niet vergeten.”

Dit verhaal is gepubliceerd in Dagblad van het Noorden

Ontvang GRATIS tips over gezond leven, recepten en trends.

Meld je nu aan voor de wekelijkse Gezondheid&Co email update en mis niets. Helemaal gratis in je inbox.

Reageer

Ga het gesprek aan (0 reacties)
Carina Twerda Carina Twerda is een enthousiaste redacteur die de veertig nadert. Schrijven, lezen en recepten uitproberen zijn haar hobby's. Je maakt haar dan ook ontzettend blij met een kookboek. Ook heeft ze onlangs haar wandelschoenen onder het stof vandaan gehaald en probeert ze meer te bewegen. Contact Mail Tweet Berichten 3738 Alle berichten van