Zorg

Wie zet je naast wie in de klas?De grootste vijanden!

Het leek zo logisch. Leerlingen die elkaar niet mogen, kun je maar beter zo ver mogelijk uit elkaar zetten in de klas. Niet dus. Psycholoog Yvonne van den Berg onderzocht dat meer contact wonderen doet. Kinderen die dichter bij elkaar zitten, gaan elkaar juist aardiger vinden.

computer

Foto: Leeuwarder Courant/ Jan de Vries

Aan de einde van de zomervakantie begint steevast het gepuzzel voor docenten. Wie zet je naast wie in de klas? Daar zijn amper theorieën over, ontdekte psycholoog Yvonne van den Berg. ,,Veel leerkrachten gaan af op hun onderbuikgevoel, of vertrouwen op de ervaring van hun collega’s.”  Ze promoveerde ze op dit onderwerp aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.

Vragenlijsten

Voor haar onderzoek liet Van den Berg leerlingen uit 27 klassen vragenlijsten invullen over elkaar. Wie vonden ze aardig, en wie beslist niet? Een paar weken later gooide Van den Berg de klassenindeling desastreus om. Juist de kinderen die elkaar niet konden luchten of zien, werden bij elkaar in de buurt gezet. Het leidde tot gemor ‘moet ik écht naast hem zitten?’ – maar de onderzoekster vroeg de docenten vol te houden.

Na 10 weken vulden de leerlingen de vragenlijst opnieuw in. Wat bleek: de relaties waren aanzienlijk verbeterd. Miranda, die Anne eerst een dikke, vette 1 had gegeven op een schaal van 7, gaf haar klasgenoot nu een 3,5. ,,Ze waren niet opeens vriendinnen, maar Anne werd van totaal onaardig opeens gemiddeld bevonden. Dat is enorme winst,” juicht de onderzoekster. In de klassen waar ze niks had veranderd, waren de relaties hooguit met 1,5 punt omhoog gegaan.

,,Door de koppels die elkaar niet mogen dichter bij elkaar te zetten, leren zij elkaar ongemerkt beter kennen. Dat zorgt voor meer waardering,” verklaart Van den Berg het resultaat.

Rivaliserende groepen

Dit werd eerder al bewezen in oudere studies onder volwassenen. Hierbij werden rivaliserende groepen in dezelfde ruimte geplaatst, waar ze puzzeltjes met elkaar moesten oplossen. Na afloop dachten zij een stuk positiever over elkaar. Ook uit Amerikaans onderzoek blijkt dat studenten die op de eerste schooldag naast een willekeurige studiegenoot worden geplaatst, vrijwel zeker bevriend raken.

Van den Berg hoopt dat leerkrachten haar bevindingen gebruiken om de sfeer in de klas te verbeteren. Een vragenlijst onder leerlingen is hierbij onontbeerlijk, stelt ze. ,,Leerkrachten hebben over het algemeen een redelijk goed beeld van hun klas. Zij weten in twee derde van de gevallen welke leerling het aardigst wordt gevonden en wie er het minst populair is. Maar zij weten vaak niet welke klasgenootjes écht last van elkaar hebben.”

Klassenindeling

Docenten doen er volgens haar goed aan om vroeg in het schooljaar de klassenindeling om te gooien. ,,Doe het snel, voordat de leerlingen allerlei redenen hebben opgebouwd om elkaar nog onaardiger te vinden.” Van den Berg raadt af om twee vechtersbazen direct naast elkaar te plaatsen. ,,Dat is de kat op het spek binden. Mijn advies: hou er een stoel tussen.”

En zo zijn er nog wat praktische, logische zaken, waar docenten nu al rekening mee kunnen houden: een slechtziend kind zet je niet achterin de klas en een linkspoot niet naast een rechtshandige buurman.

Sulletje

Zelf weet Van den Berg nog goed waar ze zat in groep 8 op de Antoniusschool in Didam: achterin, bij het raam. Een perfecte plek, uit het zicht van de docent. ,,Ik weet nog precies naast wie ik absoluut niet wilde zitten. Dat was het sulletje van de klas. Dikke kans dat we elkaar aardiger hadden gevonden als we toch naast elkaar hadden gezeten.” Zelf was ze naar eigen zeggen ‘behoorlijk bijdehand’. ,,Ik weet zeker dat er ook kinderen waren die mij een 1 hebben gegeven. Al heb ik dat nooit geweten.”

Van den Berg wil na haar promotie een vervolgstudie doen naar klassenindelingen, waarin ze haar bevindingen wil combineren met al bestaande onderwijskundige onderzoeken. ,,Zo weten we bijvoorbeeld dat een leerling het beste naast iemand gezet kan worden die iets slimmer is. Daar trekt hij zich aan op. Als we hem dan ook nog naast iemand zetten die hij redelijk aardig vindt, kan dat wel eens een win-winsituatie worden.”

Ontvang GRATIS tips over gezond leven, recepten en trends.

Meld je nu aan voor de wekelijkse Gezondheid&Co email update en mis niets. Helemaal gratis in je inbox.

Reageer

Ga het gesprek aan (0 reacties)
Carina Twerda Carina Twerda is een enthousiaste redacteur die de veertig nadert. Schrijven, lezen en recepten uitproberen zijn haar hobby's. Je maakt haar dan ook ontzettend blij met een kookboek. Ook heeft ze onlangs haar wandelschoenen onder het stof vandaan gehaald en probeert ze meer te bewegen. Contact Mail Tweet Berichten 3630 Alle berichten van