Zorg

DNA-dragerschapstest voor alle wensouders via huisarts

Alle Nederlandse stellen met een kinderwens kunnen vanaf half mei via de huisarts hun DNA laten testen op de kans op een zeer ernstige erfelijke ziekte bij hun toekomstige kind. De test kost 950 euro.Dna

DNA-dragerschapstest

Het UMC Groningen biedt dan de zogeheten DNA-dragerschapstest aan via zes speciaal getrainde huisartsen uit het Noorden. De afgelopen jaren is een proef gedaan via die huisartsen waaraan uiteindelijk ruim honderd stellen hebben meegedaan. Zij konden testen of het kind dat ze willen serieus risico loopt op zeventig ernstige ziektes die leiden tot zware lichamelijke klachten, verstandelijke beperkingen, pijn en kans op vroeg overlijden.

 

Het wetenschappelijk onderzoek naar de proef is nog niet afgerond maar de eerste resultaten wijzen er volgens prof. dr. Irene van Langen van het UMCG op dat de proef succesvol was. De angst vooraf was dat de wensouders er psychisch door in de knoop konden raken. Mocht uit de test blijken dat het betreffende stel een grote kans heeft op een kind met een ernstige ziekte, dan kan dat stel alsnog afzien van een kind, een spermadonor zoeken of overgaan tot embryoselectie na IVF (reageerbuisbevruchting).

Proef

Zover is het in praktijk nog niet gekomen omdat geen enkel ouderpaar dat aan de proef meedeed een ‘positieve’ uitslag kreeg. Dat klopt ook wel met de theorie; in principe loopt een op de 150 stellen kans op een kind met zo’n ernstige ziekte. Maar het onderzoek was ook bedoeld om te zien of ouders en huisartsen er wel mee om konden gaan. Dat bleek prima te gaan.

 

,,De mensen begrepen heel goed wat de bedoeling was’’, zegt huisarts Bob Meijer uit Warffum, een van de tien huisartsen die meededen aan de proef. Hij stuurde al zijn patiënten waarvan hij kon vermoeden dat ze overwogen een kind te krijgen een brief. Een klein deel daarvan wilde wel een gesprek over de test en een deel daarvan liet uiteindelijk het bloed van beide partners testen. ,,Ik kreeg wel een paar telefoontjes met vragen maar heb niet het idee dat mensen er ongerust van werden. De test zoekt immers naar ziektes waar de meeste mensen nog nooit van gehoord hebben.’’

 

Het AMC en VUmc in Amsterdam bieden een zelfde test ook al enkele jaren aan, maar zij testen op vijftig ziektes, het UMCG naar zeventig. Beide Amsterdamse universitaire ziekenhuizen voeren de test zelf uit, terwijl het UMCG het door huisartsen laat doen. De zes huisartsen die het UMCG er voor getraind heeft, kunnen de test voor alle stellen in Nederland doen. Vergelijkbare DNA-tests zijn overigens ook te doen door bedrijven in België, de Verenigde Staten of andere landen.

reageerbuis, onderzoek, dna, DNA-dragerschapstest

Eugenetica

Genetische tests op erfelijke ziektes liggen ethisch gezien gevoelig. In theorie kunnen mensen er ‘ideale’ kinderen mee selecteren, bijvoorbeeld met een hoger IQ of blond haar.

 

UMCG-hoogleraar zorgethiek Marian Verkerk uitte vier jaar geleden bij het starten van de proef kritiek. Volgens Verkerk kan kennis over de kans op ziektes ook tot meer onzekerheid leiden. Zo’n test zou op termijn ook worden gezien als iets dat verstandige ouders nu eenmaal horen te doen, net als het slikken van foliumzuur of niet roken tijdens de zwangerschap. De zwangerschap zou daarmee volgens Verkerk gemedicaliseerd kunnen worden. Bovendien vindt ze het de vraag of het geld voor deze medische behandeling niet beter besteed kan worden.

 

Huisarts Bob Meijer heeft van die bezwaren in praktijk niets gemerkt. ,,Mensen reageerden wel nuchter. De meeste mensen zullen van zo’n test afzien, die wachten gewoon af of hun kind gezond wordt. Ethisch gezien is deze test volgens mij ook minder dubieus dan een test naar de ziekte van Down. Met Down kan je in principe heel gelukkig leven, maar er zijn ouders die een kindje na zo’n test wel weg laten halen. Terwijl je met deze test onderzoek doet naar zéér akelige dingen waar veel minder goed mee te leven is.’’

 

Ontvang GRATIS tips over gezond leven, recepten en trends.

Meld je nu aan voor de wekelijkse Gezondheid&Co email update en mis niets. Helemaal gratis in je inbox.

Reageer

Ga het gesprek aan (0 reacties)