Zorg

Sedatie of een roesje bij ‘vervelende ingrepen’

Geef mij maar een roesje. Vaak zeggen mensen dat uit de grap omdat ze bang zijn voor een ingreep. Ook denken ze vaak dat dit niet kan. Maar tegenwoordig kan een roesje bij minder plezierige of pijnlijke ingrepen zoals een darmonderzoek, een maagonderzoek of het plaatsen van een spiraaltje vaker gegeven worden dan gedacht. En in sommige ziekenhuizen stellen ze dat zelf al direct voor: omdat het zowel voor de patiënt als de artsen de ingreep of het onderzoek vergemakkelijkt.

Een roesje of sedatie

Een roesje heet in medische termen sedatie. Eigenlijk betekent dat het verlagen van het bewustzijn met medicijnen. In de praktijk komt het er vaak op neer dat iemand in een sluimertoestand, met andere woorden in een lichte slaap wordt gebracht. Dit komt omdat er een kortwerkend slaapmiddel (soms in combinatie met een pijnstiller) wordt toegediend via een infuus in de hand of de onderarm.

Gezondheidsvragenlijst

Wie een onderzoek krijgt met een roesje moet eerst wel een aantal vragen invullen. Dat is belangrijk om in te schatten of er ook risico’s kleven aan zo’n verdoving. Soms heeft de Sedatie Praktijk Specialist (SPS) die zorgt voor de ‘verdoving’ en de veiligheid daarvan,  naar aanleiding van deze vragenlijst meer informatie nodig en zal hij of zij contact met de patiënt opnemen daarover.

Nuchter zijn

Om de sedatie door te kunnen laten gaan, moeten patiënten op de dag van de ingreep op het onderzoek nuchter zijn. Dit betekent dat iemands maag leeg moet zijn. Dit is om te voorkomen dat iemand moet overgeven tijdens de sedatie, want dit is gevaarlijk omdat er dan braaksel in de longen kan komen en dat daar voor ernstige ontstekingen kan zorgen. Wie een behandeling met een roesje in het vooruitzicht heeft, krijgt van het ziekenhuis de regels mee waaraan hij of zij moet voldoen en moet die strikt opvolgen. Het aantal voorgeschreven uren nuchter zijn, moet dan ook echt betekenen dat iemand echt niets meer gegeten/gedronken heeft gedurende die periode. Is dat niet het geval, dan kan de ingreep of het onderzoek niet doorgaan.

Wat ook niet mag voor een roesje

Voor elke behandeling of onderzoek is het zaak dat iemand zo weinig mogelijk risico loopt op infecties. Daarom is het verboden om:

  • Make-up of dagcrème op te doen
  • Nagellak op te hebben
  • Sieraden te dragen
  • Bodylotion op te hebben
  • Piercings in te hebben
  • Mensen met kunstnagels moeten in ieder geval 1 verwijderen zodat de zuurstofmeter op die vinger bevestigd kan worden

sedatie

Het roesje zelf

Wie een roesje voor een behandeling of onderzoek krijgt, wordt op een kamer op een bed gelegd in een operatiehemd. Daar wordt de persoon aangesloten op bewakingsapparatuur en wordt een infuus in de hand of in de onderarm ingebracht. Er komt een bloeddrukmeter om de andere arm (dus niet in die waar het infuus in zit) en er worden elektrodes op de borst geplakt om de hartslag in de gaten te houden. Met een klemmetje om de vinger wordt iemands zuurstofgehalte gemeten. Verder wordt er via een slangetje in of voor de neus zuurstof toegediend. In de behandelruimte wordt dan het medicijn toegediend via het infuus. Dat geeft vaak een kleine lichte tinteling door het lijf en in het hoofd, bijna direct daarop gevolgd door het gevoel loom weg te zakken. Overigens betekent het niet dat degene bij wie het onderzoek wordt gedaan altijd helemaal niets meer meekrijgt: het kan wel lijken alsof er in ‘de verte’ van alles gebeurt. Andere mensen zijn veel dieper in slaap en merken niet eens dat ze een onderzoek of ingreep hebben ondergaan.

 

Tijdens het onderzoek of de ingreep worden bloeddruk, ademhaling en hartslag voortdurend in de gaten gehouden. Soms duurt het onderzoek of de ingreep wat langer dan gepland: in dat geval kan nog een beetje slaapmiddel worden toegediend. Het slaapmiddel dat wordt toegediend is overigens kortwerkend: vrij snel na de ingreep of het onderzoek worden mensen dan weer wakker. Vaak zijn ze dan niet direct weer helemaal helder, dat duurt altijd een poosje. Daarom gebeurt dat ‘wakker worden’ op de afdeling dagverpleging waar iemand door gespecialiseerde verpleegkundigen goed in de gaten wordt gehouden. Op die afdeling dommelt iemand vaak nog wel eens een paar keer weg. Is iemand weer helder genoeg dan wordt vaak iets te eten of te drinken aangeboden.                                                                                                                                                                                                                                    

Verschil tussen een roesje en narcose

Bij algehele narcose blijven reflexen niet intact. Bij een roesje of sedatie is dat heel anders en blijven ze wel in tact. Dat betekent dat iemand gewoon zelf blijft ademen en slapen, dus net als tijdens de normale slaap.

Weer naar huis, maar niet alleen

Als iemand voldoende wakker is en zich weer goed voelt na het roesje en de ingreep of het onderzoek, is het tijd om naar huis te gaan. Maar dat mag niet alleen, want iemands reactie- en inschattingsvermogen zijn door de sedatie ronduit slecht. Er moet dus altijd iemand zijn die de persoon in kwestie naar huis brengt of die meereist. Zelf autorijden is vanzelfsprekend helemaal uit den boze. Ook is het goed als er iemand aanwezig is in het huis waar degene slaapt die het roesje heeft gehad.  Ziekenhuizen raden het af om na zo’n sedatie belangrijke beslissingen te nemen.

 

Tekst: Meintje Haringsma

Ontvang GRATIS tips over gezond leven, recepten en trends.

Meld je nu aan voor de wekelijkse Gezondheid&Co email update en mis niets. Helemaal gratis in je inbox.

Reageer

Ga het gesprek aan (0 reacties)
Carina Twerda Carina Twerda is een enthousiaste redacteur die de veertig nadert. Schrijven, lezen en recepten uitproberen zijn haar hobby's. Je maakt haar dan ook ontzettend blij met een kookboek. Ook heeft ze onlangs haar wandelschoenen onder het stof vandaan gehaald en probeert ze meer te bewegen. Contact Mail Tweet Berichten 3780 Alle berichten van