Boek over oud-voetballer Piet Schrijvers en Alzheimer

De mist in het hoofd van Piet Schrijvers verandert soms even in een briesje. Dan waait er plots een heldere herinnering voorbij. Het verhaal waar de oud-keeper van Oranje wat warrig aan is begonnen, wordt gedetailleerd en anekdotisch.

Dan weet Schrijvers nog precies hoe het ging, op 12 oktober 1983 in Dublin, in de rust van Nederland-Ierland. ,,Ik heb ze he-le-maal stijf gescholden, die jongens,’’ vertelt Schrijvers. ,,Bondscoach Kees Rijvers zei maar niets. Die dacht: laat Piet maar even gaan. Ze konden me geloof ik buiten horen schreeuwen.’’

Oranje won die avond alsnog met 2-3 van Ierland, na een 2-0 achterstand, in een interland die de definitieve doorbraak betekende voor een nieuwe generatie internationals. De ‘jochies’ die Schrijvers destijds op hun donder gaf, heetten Ruud Gullit, Ronald Koeman, Gerald Vanenburg en Marco van Basten. De rest is, zoals dat deftig heet, geschiedenis.

Piet Schrijvers
Ajax doelman Piet Schrijvers zal net iets eerder bij de bal zijn dan RODA-spits Dick Nanninga. Archieffoto van 12 november 1978.

Piet Schrijvers

Maar net zo snel als het verhaal kwam, fladdert het daarna weer weg uit het brein van Schrijvers, om onherroepelijk te verdwijnen in een brei van zinnen. Bovendien: zijn momenten van helderheid worden stilaan steeds zeldzamer.

Als we vragen hoe het is om met Van Basten én Johan Cruijff te hebben gespeeld, glimlacht Schrijvers vriendelijk. Vervolgens begint hij enthousiast over zijn tijd bij FC Twente, toen hij als semiprof nog bij de Betoncentrale werkte, en vaak rechtstreeks in een betonwagen naar de trainingsvelden in Enschede reed. Een anekdote die hij vijf minuten eerder ook al had verteld.

Ziekte van Alzheimer

Piet Schrijvers (72) is nog altijd een man van beton, maar in zijn hoofd ruist de ziekte van Alzheimer. Tijd voor een eerbetoon aan ‘De Beer van de Meer’, een van de beste keepers van zijn generatie. Er is een boek en een film. ,,Ik zeg er maar niets meer van als hij twee keer hetzelfde zegt’’, zegt Cathy Schrijvers, de vrouw met wie hij al 52 jaar samen is. ,,In het begin deed ik dat wel, maar daar werd Piet dan boos om. Of hij ontkende het gewoon. Nu laat ik het lekker gaan.’’

We zitten in café de Dorpskamer in Ermelo, het tweede huis van de familie Schrijvers. Hier drinkt Piet het liefst urenlang koffie, of later in de middag een biertje, aan de stamtafel met bekenden uit het dorp. Aan een ronde tafel zit vandaag de oud-doelman zelf, zijn zoon Patrick, vrouw Cathy en zijn biograaf Yoeri van den Busken. Dat is niet zomaar.

Boek

Sinds Piet Schrijvers aan de ziekte van Alzheimer lijdt, moet hij geholpen worden. Thuis, maar zeker ook bij publieke optredens. Voor interviews kan hij nerveus zijn, dan helpt het als hij de warmte van familie en bekenden om zich heen voelt.

Onlangs werd het boek over zijn leven gepresenteerd in Ermelo, uitgereikt aan zijn inmiddels 93-jarige oud-trainer Kees Rijvers. En ook ging op FOX Sports de ontroerende documentaire De Beer van de Meer in première. Het boek en de film vormen een laatste eerbetoon aan een van de beste keepers van zijn generatie.

FC Twente

Schrijvers speelde 46 interlands, won een reeks landstitels met Ajax, werd Voetballer van het Jaar in 1983. Als doelman van Twente won hij de Tonny van Leeuwen-trofee na een jaar met slechts dertien tegengoals. ,,Twente was de mooiste tijd’’, zegt Schrijvers. ,,Bij Ajax liepen meer van die mannetjes. Blabla. Bij Twente waren ze meer zoals ik.’’

Schrijvers was een kleurrijke, robuuste sportman van ‘niet lullen maar poetsen’, geliefd bij ploeggenoten en talloze voetballiefhebbers. Nog altijd praat hij graag in stevige, korte zinnetjes. ,,Potverdomme niet zeiken.’’ ,,Het komt zoals het komt.’’

Haperend brein

Zijn brein mag dan haperen, Schrijvers is nog altijd een man van graniet. Dik een half jaar geleden ging hij ’s nachts ongelukkig onderuit in huis: schouder uit de kom. De meeste mensen zouden vergaan van de pijn, maar Schrijvers ging gewoon weer slapen. ,,Ik dacht: ach, een beetje pijn, gaat wel weer over. Toen zijn we de volgende dag toch maar naar de dokter gegaan.’’

Hij strooit lachend met zijn woorden vandaag. Ze vormen niet altijd een coherent geheel, maar Schrijvers is in een vrolijke bui. ,,Hallo Piet’’, zeggen we als we binnenkomen.

,,Hallo Gerrit’’, zegt Schrijvers terug – omvervolgens in een bulderend gelach uit te barsten. Het is een manier om de draak te steken met zijn eigen vergeetachtigheid. ,,Gelukkig heeft hij vandaag een goed humeur’’, zegt vrouw Cathy. ,,Thuis is dat ook wel eens anders.

Dan kan hij gefrustreerd zijn, zich afreageren, mij de schuld geven als hij iets kwijt is geraakt. Hij heeft zijn ziekte lang ontkend. Tegenwoordig weet hij zelf ook wel dat hem iets mankeert. Dat doet hem pijn.’’ In stadions komt hij niet meer.

Piet schrijvers

Ajax

Schrijvers heeft nog een tribunekaart van ‘Lucky Ajax’, maar de laatste keer bij een wedstrijd is anderhalf jaar geleden. ,,Die schouder hè’’, zegt Schrijvers. ,,Als ik bij Twente of bij Ajax kom, gaan mensen toch aan je zitten. Slaan ze je op de schouder. ‘Weet je wel dit en dat’.’’

Patrick vertelt even later, wanneer zijn vader naar het toilet is, dat het misschien iets anders ligt. Schrijvers is de laatste die zou klagen over een schouderblessure. Maar de onzekerheid knaagt als hij bekenden van vroeger onder ogen moet komen; vermoedelijk is de schouder vooral een excuus geworden.

Carrière

De familie Schrijvers vertelt openhartig over de Alzheimer van Piet, al is het maar om de bewustwording over de ziekte te vergroten. De opbrengst van het boek De Beer van de Meer gaat niet voor niets naar de Alzheimerstichting. ,,Ik ben trotser op zijn carrière dan Piet zelf’’, aldus Cathy. ,,Hij is er altijd bescheiden en nuchter over geweest.’’

Niettemin is Schrijvers altijd een echte voetbalman gebleven, ook na zijn afscheid als keeper in 1985. Hij was hoofdtrainer bij onder andere AZ, FC Zwolle en tal van amateurclubs.

Hij gaf jarenlang keepersclinics met een eigen keepersschool. Voor dagblad De Telegraaf was hij lang rapporteur voor het klassement van Speler van het Jaar. Toen dat eindigde, raakte hem dat diep. ,,Hij moest ook de gele kaarten bijhouden’’, zegt Patrick. Schrijvers slaat prompt met zijn hand op tafel. ,,Ja, dan schreef ik wel eens een geel kaartje op bij de verkeerde speler. Kan toch een keer gebeuren?’’

Kleinzoon

Langs de lijn staat Schrijvers gelukkig nog wekelijks, ook nu nog. Zijn vijftienjarige kleinzoon Kjell is een handige buitenspeler van FC Horst, de club verderop op de Veluwe. Opa Schrijvers gaat altijd kijken, ook bij uitwedstrijden, leunend op het hekwerk van de omheining.

,,Hij kijkt daar de hele week naar uit’’, zegt Patrick. ,,Zaterdag is zijn lievelingsdag.’’ Cathy knikt: ,,Thuis is hij ook graag, maar langs het voetbalveld is Piet het gelukkigst. Dat was vroeger al zo. In dat opzicht is hij niets veranderd.’’ Piet Schrijvers knikt en steekt lachend zijn duim omhoog.