Dave is transgender. Het proces van vrouw naar man

Dave Rink uit Steenwijk gaat op reis. Een tocht van drie, vier jaar waarbij hij de man wordt die hij altijd wilde zijn. Onderweg wachten operaties en hormonen die ervoor zorgen dat hij afscheid kan nemen van zijn vrouwenlichaam.

08:30-13:45 Plaats:Heerenveen  50km Adres:	Abe Lenstra boulevard 29, sportopleiding Cios van het Friesland College Onderwerp:	Kerstbijlage, thema ontsnapping. Transgender Dave Rink (20), was meisje/vrouw, gaat nu als man door het leven Opmerking:	Dave woont in Steenwijk, maar zit op het Cios en daar kunnen we vast een mooie sportieve foto maken. Zowel Dave als Ter Steege weten dat zich vrijdag een fotograaf meldt. Let op: Dave heeft nog een vrouwenlichaam, want moet nog aan de transitie beginnen maar heeft op school en overal begin dit jaar aangekondig dat hij verder als man door het leven wil, dus met HIJ aanspreken!! graag integere foto. Het kan tussen 8.30 en 9.45 of tussen 12.30 en 13.45, want dan is er praktijkles, mogen eventueel ook best anderen bij op staan, maar ook een foto van Dave apart Telefoon:	06-13552569 (Edwin ter Steege, coach van Dave) of Dave 0657240341 FOTO  CATRINUS VAN DER VEEN

FOTO CATRINUS VAN DER VEEN

Transgender

Transgendermensen voelen zich niet of niet helemaal thuis in de rol die past bij de uiterlijke geslachtskenmerken die ze meekregen bij hun geboorte. De officiële benaming voor dit verschijnsel is genderdysforie, een gevoel van onbehagen met het geslacht. Uit het bevolkingsonderzoek Seksuele gezondheid in Nederland 2011 van Rutgers, kenniscentrum seksualiteit, blijkt dat 5,7 procent van de mannen zich niet eenduidig man voelt. Van de vrouwen voelt 4 procent zich niet eenduidig vrouw. 0,6 procent van de mannen en 0,2 procent van de vrouwen heeft een wens tot (gedeeltelijke) geslachtsaanpassing. Wie bij de geboorte van het mannelijke geslacht is maar zich vrouw voelt, wordt transvrouw genoemd, andersom is het transman. 86 procent van deze groep is bezig met transitie of heeft deze afgerond.

Verschil transseksueel en travestiet

Transseksuelen zijn mensen die zich niet thuisvoelen in hun eigen lichaam en vaak kiezen voor transitie naar het andere geslacht. Ze voelen zich vrouw terwijl ze gevangen zitten in een mannenlichaam en andersom. Als de persoon de hele transgressie heeft doorlopen, wordt deze ex-transseksueel of gendereufoor genoemd. Travestieten zijn mensen die het leuk vinden om de kleding van het andere geslacht te dragen. Zijn meisjesnaam willen Dave Rink (20) en zijn moeder Danielle Engels niet meer aan nieuwe mensen vertellen. Begin dit jaar besloot transgender Dave voortaan als man door het leven te gaan. Om vergissingen te voorkomen is zijn meisjesnaam sindsdien verleden tijd. Dat was wel even wennen voor de medeleerlingen op het Cios in Heerenveen. Daar kondigde Dave, die de opleiding bewegingsagoog volgt, zijn transformatie aan met een presentatie over wat genderdysforie of geslachtsidentiteitsstoornis wordt genoemd. ,,In de volksmond is het meestal transgender.’’

Overgang

Eind januari deed de Cios-leerling zijn verhaal aan medestudenten en twee weken voor de voorjaarsvakantie begonnen ze met oefenen van de nieuwe naam Dave, zodat het na de vakantie hopelijk gewoon werd. ,,Maar ze vergisten zich nog geregeld. Dat is logisch en vond ik niet erg. Er waren er ook die ontweken om mijn naam te zeggen.’’ Belangrijker vindt Dave het dat de hele klas positief reageerde. ,,We hadden daarna voetbal. De meisjes tegen de jongens. De jongens zeiden meteen: ‘Jij hoort bij ons’.’’

Basisschool

Zo makkelijk als dat leek te gaan – Dave was op van de zenuwen vanwege zijn coming-out op school – was het voorafgaande proces niet. De geboren en getogen Steenwijker had een redelijk onbezorgde basisschooltijd. ,,Hij was een stoere meid’’, omschrijft zijn moeder. Beiden tekenen daarbij aan dat dit makkelijker geaccepteerd wordt dan andersom, een jongen die vrouwelijke trekjes vertoont. ,,Hoewel de operaties van vrouw naar man ingrijpender zijn, wordt deze transformatie makkelijker geaccepteerd.’’ Zelf gaat Dave terug naar de tijd dat hij een jaar of 7, 8 was om aan te geven waar zijn gevoelens begonnen. ,,Ik was er nooit zo mee bezig, maar op die leeftijd kondigde ik aan dat ik stekeltjeshaar wilde.’’ Vlak daarna gevolgd door het besluit om geen jurken meer te dragen en alleen nog maar jongenskleding.

Genderdysforie

Terwijl zijn oudere zus Linda zich ontwikkelde tot een echte meid, zag moeder Danielle haar tweede kind steeds stoerder worden. Dave: ,,Op een vakantie kocht ik nog wel een keer een jurk omdat mijn vakantievriendin dat ook deed, maar ik heb hem maar één dag gedragen.’’ Danielle Engels vertelt dat ze de hele zwangerschap dacht dat ze een jongen zou krijgen. ,,Toen die mededelingen kwamen over het haar en de kleding dacht ik onbewust al aan genderdysforie. Ik heb toen gezegd: ‘We zien wel hoe het komt’.’’ Dave deed intussen zijn uiterste best zich als meisje aan te passen. ,,Je wilt niet anders zijn dan anderen. Ik wilde dat niet accepteren. Het heeft heel lang geduurd voor ik dat voor mezelf durfde toe te geven.’’

Andere school

Toen hij na vijf jaar de katholieke basisschool in de stad verliet om naar een school dichter in de buurt te gaan, hield zijn moeder haar hart vast. Op de eerste schooldag koos Dave de meest stoere kleding uit die hij maar had. ,,Toen had ik wel zoiets van: dit is wie ik ben en anders kijken ze maar een andere kant op.’’ ,,Dat werd een lange dag voor mij’’, weet Danielle nog. Maar het kwam goed, het voordeel was dat hun buurmeisje een goede vriendin van Dave was en op dezelfde school zat. Twee keer probeerde de Steenwijker zich aan te passen. In groep 8 mocht het haar weer groeien opdat de tiener er op de middelbare school als meisje zou uitzien. Ook toen de keus voor de vervolgopleiding Cios werd gemaakt, werd het haar weer langer. ,,Om erbij te horen. Achteraf besef je dat je heel veel toneelstukjes hebt gespeeld.’’

Stockfoto. ANP XTRA ROOS KOOLE

Stockfoto. ANP XTRA ROOS KOOLE

Pesten

Het gepest op de middelbare school had toen al zijn tol geëist. Vanaf de eerste klas ging het mis. In de derde vond Dave wel aansluiting bij havoleerlingen, maar omdat hij zelf niet de havo volgde, zag hij die groep alleen in de pauzes. ,,Als ik in die grote groep was, durfden ze niets te zeggen, maar in mijn eigen klas ging het gewoon door. Ik werd uitgemaakt voor lesbisch. Dat wil je dan helemaal niet horen, want wie buiten het gemiddelde valt, wordt gepest.’’ De moeilijke puberteit kwam daarbij. De boosheid om de ongesteldheid en de groei van de borsten, Danielle ziet het nog voor zich. ,,Ik kreeg wel door dat het niet om homofiliteit ging, maar dat Dave transgender was. Alleen … daarmee moest hij zelf komen, dat moest niet gebeuren onder druk van mij.’’

Moeilijker

Op het Cios werd het nog moeilijker. Het is een opleiding waar je jezelf helemaal leert kennen, vertelt Dave. Het betekende dat hij zijn dubbelleven niet langer kon volhouden. Een hanenkam, zoals veel lesbische vrouwen een poos droegen, het uitmaken van twee verkeringen met de mededeling dat – de nog altijd vrouwelijke – Dave op vrouwen valt: het hielp allemaal niet. De klap kwam in januari 2015. Tot juni zat Dave thuis met een burn-out. Ook de vakantie die zijn moeder daarna bewust plande, bracht geen uitkomst. Zij vertelt dat er in het najaar steeds meer opmerkingen kwamen. Grappend in de rij bij een kassa zei Dave bijvoorbeeld tegen zijn moeder: ,,Als ik nu man word, ben ik dan weer hetero?’’

Coming-out

Steeds vaker verzuchtte Dave dat het leven als man veel makkelijker is. Zijn moeder: ,,Dan dacht ik: wanneer ga je me nu vertellen dat je transgender bent?’’ Tegen haar andere dochter zei Danielle op een zaterdag: ,,Ik denk echt dat je in de toekomst een broertje hebt.’’ Alsof het zo moest zijn, barstte de bom de maandag erna. Dave en zijn moeder noemen de datum van zijn coming-out als een soort verjaardag: op 11 januari 2016 tijdens het eten begon Dave weer opmerkingen te maken. Nu vroeg zijn moeder door. Het hoge woord kwam eruit. ,,Hier zit ik al jaren op te wachten’’, reageerde zijn moeder. ,,Weet je wat wij gaan doen. We gaan het traject in.’’ Dave was stomverbaasd maar te emotioneel om dat op dat moment te beseffen. ,,Ik was helemaal op en heb de hele avond zitten huilen. Sterker: ik heb wel een week lopen huilen.’’ Waardoor dat kwam? ,,Alles bij elkaar. Vooral ook angst: hoe reageert mijn omgeving? En angst voor de operaties.’’

Familie

Met zijn moeder besloot Dave om meteen door te pakken. Ze stapten op de sneltrein, zoals zijn moeder het verwoordt. Diezelfde week lokten ze met een smoes Daves vader, gescheiden van zijn moeder, naar huis en gingen ze de hele familie langs. ,,Met lood in de schoenen heb ik het verteld. Of eigenlijk moest mijn moeder steeds het woord doen omdat ik begon te huilen. Bij mijn vader kwam ik de weekenden nog wel. Hij moest wel even slikken, maar had natuurlijk wel wat door. Ook de rest van de familie reageerde heel goed.’’ Toch geeft Danielle toe dat de eerste keer dat ze haar dochter Dave noemde ,,heel moeilijk’’ was. ,,Negentien jaar lang was het een andere naam.’’ Maar het ging al gauw goed en nu kunnen moeder en zoon er alleen nog maar om lachen. ,,Die keer dat ik boos op je werd toen we op zolder aan het opruimen waren. Ineens riep ik je meisjesnaam. Toen kregen we de slappe lach.’’ arts, psycholoog,

Diagnose

Bij de huisarts lukte het Dave goed om zijn verhaal te doen en zo begonnen ze aan de reis. ,,Alleen zitten we nu niet meer in een sneltrein, maar in een boemeltje, zoveel komt erbij kijken.’’ Urenlange gesprekken met een psychiater en psycholoog om een andere diagnose dan genderdystrofie uit te sluiten. Hieruit moet blijken of er geen sprake is van een depressie, van borderline of van schizofrenie.

Wachtlijst

Dave: ,,Ik bleek een duidelijk geval te zijn en werd gelijk doorverwezen naar het genderteam in het Universitair Medisch Centrum Groningen.’’ ,,We zijn verder’’, riepen de twee uit. ,,We liepen op wolkjes’’, voegt Danielle er nu aan toe. Daarna kwam de confrontatie met de wachtlijst bij het UMCG. Die is deels ook bedoeld als bedenktijd. Intussen zat Dave niet stil. Hij zit in een appgroep met 67 anderen, in de leeftijd van 12 tot 22 jaar, die van meisje naar jongen willen veranderen.

Transitie

,,In transitie gaan, heet dat officieel. Ik snap wel dat mensen zeggen dat wij ons laten ombouwen, maar dat klinkt zo naar. Ik voel het niet als ombouwen. In mijn lichaam is een fout gemaakt en die moet worden hersteld.’’ Aan de appgroep heeft Dave veel steun, evenals aan de bijeenkomsten in Amsterdam van de patiëntenorganisatie Transvisie. Half december was de eerste afspraak met het genderteam. Ook hier moet Dave nog gesprekken voeren met psychologen en psychiaters en volgt lichamelijk onderzoek. Pas daarna valt de beslissing of Dave met mannelijke hormonen (testosteron) mag beginnen. ,,Hopelijk kan dat rond de zomer.’’

Baard in de keel

Hij kijkt uit naar testosteron omdat zijn stem dan lager wordt, hij baardgroei krijgt en de spieren en kaaklijn veranderen. ,,De baard in mijn keel op mijn 21ste!’’ Dave kan bijna niet wachten. Ook ziet hij uit naar het moment dat hij eindelijk afscheid kan nemen van de binder – een hesje om borsten te verbergen. Dat kan na de borstoperatie. De sportieve transgender weet nu al dat hij het hele traject wil doorlopen, maar rustig achter elkaar. Eerst de operatie waarbij de borsten worden verwijderd, daarna de verwijdering van de baarmoeder en eileiders en als laatste de geslachtsverandering. Tot het zover is, zal de identiteitsverandering nooit uit zijn gedachten zijn. ,,Je moet altijd vooruit denken. Er zijn zoveel dingen waarop je moet letten.’’

Rijbewijs

Om maar een voorbeeld te noemen: autorijden wil Dave bijna niet meer. Stel je voor dat hij aangehouden wordt en zijn rijbewijs moet laten zien. Door de meisjestrekken wordt hij nu vaak gezien als een jochie van een jaar of 16. De meisjesfoto met half lang haar maakt het nog gecompliceerder. ,,Hoe laat ik ze geloven dat ik dat ben?’’

Moeilijke dingen

Om diezelfde reden gaat hij niet stappen met studiegenoten. ,,Ook al hebben ze gezegd dat ze het willen uitleggen, ik wil het risico niet lopen dat ik een kroeg wordt uitgezet.’’ Ook het omkleden op de sportopleiding is een obstakel. ,,Daarom ga ik er al in trainingspak heen. Of als het echt nodig is, verkleed ik me in de wc van de mannenkleedkamer.’’ Kleding kopen met Dave is ,,verschrikkelijk’’, voegen moeder en zus er met een kwinkslag aan toe. ,,T-shirts bij mannen hebben vaak een V-hals. Die mag dan niet te diep zitten en het shirt mag ook niet te strak om de heupen zitten.’’ Op die manier is Dave er continu mee bezig, bevestigt hij. Alleen bij zijn sporten boogschieten en tafeltennis stopt het even. boogschieten

Naamsverandering

Zijn naam officieel veranderen mag als de gesprekken over de hormonen zijn afgerond. Over de naamsverandering volgt nog een apart gesprek. Daarna krijgt Dave een brief waarmee hij naar de gemeente kan. Dan komt er heel wat op hem af. Alles moet aangepast: verzekeringen, rijbewijs. Daaraan zitten extra kosten vast, nog los van nieuwe kleding en de reizen die nodig zijn voor de behandeling en operaties. ,,Dat moet ik opbrengen als alleenstaande moeder met twee studerende kinderen.’’ De operaties worden vergoed. Voor een transgender kost een naamsverandering 65 euro, terwijl daarvoor normaal 300 euro staat.

Toekomst

De toekomst? Een hbo-vervolgopleiding heeft Dave al in zijn hoofd. SPH (sociaal-pedagogische hulpverlening) op de gereformeerde hogeschool Viaa in Zwolle. Deze opleiding reageerde net iets anders op het transgenderzijn dan de hogescholen in Leeuwarden. ,,Daar werd wel heel makkelijk gezegd dat zoiets wel geaccepteerd wordt. De opleiding in Zwolle heeft er nog nooit mee te maken gehad, maar gaf direct aan dat ze met de klas in gesprek willen gaan als klasgenoten het niet accepteren. Bovendien wezen ze erop dat we straks in het werkveld ook transgenders kunnen tegenkomen.’’

Relatie

Een relatie en kinderen wil Dave later ook. Daarom is met de gedachte gespeeld om eicellen te laten invriezen. ,,Maar dan moet Dave een tijd vrouwelijke hormonen slikken en daaraan wil hij echt niet denken’’, legt zijn moeder uit. Mocht hij vader worden dan zal hij zijn situatie aan zijn kinderen uitleggen. ,,Dit is mijn verhaal, zal ik dan zeggen. Naar iedereen wil ik graag duidelijk maken dat transgender zijn geen keus is. Je wordt zo geboren.’’ National geographic, transgender De Nederlands/Belgische editie van natuurmagazine National Geographic heeft voor het eerste nummer in 2017 voor een speciaal thema gekozen: Gender Revolution. Op de cover staat het 9-jarige transgendermeisje Avery Jackson. Het is uitzonderlijk dat het magazine voorop geen foto toont van een landschap, exotisch dier of prachtig insect. In deze editie worden alle aspecten rondom het geslacht van over de hele wereld belicht.