Hitte onderschatte sluipmoordenaar. Tips tegen de hitte

Zomerse temperaturen vormen een vrij onbekend gevaar voor onze gezondheid. De warmte die in woningen blijft hangen leidt tot enkele duizenden extra sterfgevallen, vooral onder 80-plussers.

Het beheerste eventjes het nieuws tien jaar geleden, tijdens de hittegolf van 2006. In een extreem warme periode in juli overleden bijna drieduizend mensen, in enkele weken tijd minstens vijfhonderd sterfgevallen boven normaal. Over de hele maand bekeken betekende het zelfs duizend extra doden. Het ministerie van volksgezondheid en het rijksinstituut RIVM reageerden gealarmeerd. Er werd besloten tot het opstellen van een ‘hitteplan’. Al snel was het echter weer business as usual.

Risicogroepen bij hitte

Iedere zomer vallen er duizenden extra doden door oververhitting van woningen. Dat begint al bij 65-plussers, maar het risico is het grootst bij de oudste ouderen, mensen van boven de 80 jaar. Daarnaast is de zomerse warmte ook een groot probleem voor de groeiende groep mensen met overgewicht en voor patiënten met chronische ziektes. Ze gaan misschien niet direct dood aan de hitte, maar hun conditie lijdt er flink onder. Ze hebben het zwaar in de zomer, de kwaliteit van leven is minder.

Lang durende perioden met temperaturen boven de 25 graden zijn echter voor iedereen pittig. Vanaf zo’n 35 graden en een luchtvochtigheid van boven de 50% loopt iedereen lans op hittestress. Ook jonge, gezonde mensen. Hitte is topsport voor je lichaam. Wanneer je ouder bent, kost het je moeite om je temperatuur constant te houden. Ouderen hebben minder dorst, de nieren werken minder, ze zweten minder, de huid wordt dunner en het hart en de longen hebben minder bij te zetten. Allemaal redenen waarom je lichaam minder goed om kan gaan met de warmte.

Scan Jacques Hermus. Rubriek Fraai Verleden, Wonen & Co, over ventilatoren en airconditioning. Shutterstock. Old, battered and bent but this rustic antique electric fan still works. White background with copy space. bewonderaar, bewonderaarster, fan, liefhebber, ventilator, waaier, oud, oude, technologisch, machinepark, machinerie, machines, mechaniek, bewerken, gereedschap, hulpmiddel, instrument, uitrusten, werktuig, electrische stroom, elektriciteit, grootmacht, kracht, macht, machten, mogendheid, spanning, strom, stroom, toevoer, vergroting, vermogen, voeden, voeding, technologie, historisch, aansluiten, draad, electrificeren, vastbinden, roestig, metaal, het koelen, elektrisch, elektrische, elektriciteit, aanleg, gebogen, ventilatie, nostalgia, elektro, beademingsmachine, ventilator, industrie, industrieel, nijverheids, aanvaardbaar, acceptabel, afkoelen, bedaard, beheerst, bekoelen, blits, cool, fris, gaaf, hip, kalm, kil, koel, koelbloedig, koelen, lauw, okee, onentoesiast, orde, patabel, rustig, verfrissen, verkillen, verkoelen, verkoelend, verkwikkend, zelfzeker, antiek, antiquiteit, geslagen, nostalgisch

Koelen

Hoe het werkt? Om het lichaam te koelen stroomt er meer bloed door de huid waarvoor het hart extra moet pompen. Daardoor heeft een mens meer zuurstof nodig. Het hart-longsysteem raakt overbelast. Als iemand al een zwakkere conditie heeft, bijvoorbeeld door een hoge leeftijd, kan dat het laatste zetje zijn.

De belasting van ademhalingsorganen en het hart- en vaatstelsel leidt tot vermoeidheid. Bovendien slapen mensen slecht door de warmte. ,,Langdurig aanhoudende hitte kan leiden tot klachten van vermoeidheid, concentratieproblemen, duizeligheid en hoofdpijn’’, schrijft rijksinstituut RIVM. ,,Warmte kan ook huidproblemen geven zoals jeuk en uitslag met blaasjes. Door uitdroging kan kramp, misselijkheid, uitputting, flauwte en bewusteloosheid optreden.’’

Bron: Pexels.com
Bron: Pexels.com

Voorkom uitdroging

Het klinkt zo logisch. Bij warm weer moet je meer drinken. Toch doen veel ouderen dat niet. Bij mensen van boven de 70 werkt de dorstprikkel van het lichaam minder goed. Hierdoor hebben ze minder snel dorst en vergeten ze dat ze zes of acht glazen vocht nodig hebben als het warm weer is. Hier lees je meer over de symptomen van uitdroging.

Airco

Wees voorzichtig met je airco. In je huis, maar ook in je auto. Een airco kan de warmte misschien dragelijker maken, maar overdrijf niet. Grote temperatuursverschillen vragen veel van je lichaam. Zet de airco dus niet op 18 als het buiten 30 graden is. Wanneer je naar buiten gaat, krijg je een enorme klap. Je bloeddruk kan daardoor te laag worden en je kunt flauwvallen. Voor mensen met hartproblemen kan dit erg gevaarlijk zijn.

Medicijnen en hitte

Medicijnen houden geen rekening met de hitte. Toch kunnen sommige medicijnen met hitte voor ongewenste bijverschijnselen zorgen.

Plaspillen en laxantia kunnen je vochthuishouding in de war brengen en zorgen dat je sneller uitdroogt.

Medicijnen tegen parkinson of psychoses kunnen ervoor zorgen dat je minder zweet.

Middelen tegen depressie kunnen je reactievermogen beïnvloeden waardoor je minder alert reageert waarbij je wat beter voor jezelf moet zorgen. Zo kun je beter uit de zon blijven en moet je meer drinken.

Medicijnen bewaren

Hitte kan ook de werkzaamheid van medicijnen verminderen. Hierdoor krijg je met je vertrouwde dosis toch te weinig van je medicatie binnen. Bewaar je medicijnen altijd koel onder de 25 graden. Dus niet in een vochtige badkamer of in je broekzak. Laat medicijnen ook niet in een warme auto liggen.

Ga nooit sleutelen aan je medicatie, maar overleg altijd met je arts op apotheker.

Voeding

Eet lichtverteerbare kleine maaltijden. Bij zware maaltijden heeft je lichaam veel energie nodig om je eten te verteren. Maar je lichaam heeft ook energie nodig om de warmte aan te kunnen. Groente en fruit is altijd goed. Ze leveren vocht en zijn een bron van vitamines en zouten. Let wel extra op de hygiëne. In de zomer moet je rekening houden met de hondsdagen.

Extra tips

  • Houd je huis koel. Zet een ventilator of een airconditioning aan;
  • slaap elders in huis als de slaapkamer te warm aanvoelt;
  • zet ’s nachts en tegen de ochtend ramen en binnendeuren wijd open;
  • ga overdag in de schaduw van een boom zitten, dat is stukken koeler dan een parasol;
  • zwakkeren: verricht buitenshuis geen inspanningen tussen 12 en 16 uur;
  • voor baby’s kan warmte ook een probleem zijn (omdat ze hun temperatuur nog niet goed zelf kunnen regelen), ouders moeten ervoor zorgen dat kinderen niet te veel opwarmen;
  • ijsjes eten, koud water drinken, gordijnen sluiten: het zijn nuttige extra’s ter verkoeling, maar onvoldoende om sterfgevallen te voorkomen. Wel helpt het om je huid nat te houden, bijvoorbeeld met een vochtige handdoek;
  • drink voldoende water