Jumpers knee. Wat is het en wat kun je doen?

Een jumpers knee is een overbelastingsblessure. Bij de blessure is de pees tussen je knie en je bovenbeen geïrriteerd. Deze irritatie wordt veroorzaakt door een verhoogde spanning van de spieren in het bovenbeen. De jumpers knee wordt ook wel springers knie of patella tendinopathie genoemd.

jumpers knee

Wat is een jumpers knee?

Bij het ontstaan van de jumpers knee speelt overbelasting een belangrijke rol. Klachten kunnen variëren afhankelijk van de duur van de blessure.
De klachten kunnen worden ingedeeld in vier stadia, welke voor alle peesblessures gelden:

  1. Pijn/stijfheid na inspanning.
  2. Pijn ook bij warming-up.
  3. Pijn tijdens hele inspanning.
  4. Pijn dag na inspanning en bij dagelijkse activiteiten.

In eerste instantie bestaan de klachten vaak uit pijn tijdens en na het sporten met klachtenvrije periodes als er niet gesport wordt. Bij langdurige overbelasting kunnen de klachten ook in rust op gaan treden en gaan ze vaak niet meer weg.

De meest voorkomende klachten zijn:

  • pijn aan de onderzijde van de knieschijf. De klachten worden vaak erger als je erop drukt;
  • zwelling van de kniepees;
  • stijfheid en/of startpijn;
  • in eerste instantie vermindering van klachten tijdens/na warming up (als de spieren warm zijn) met nareactie bij staken van sportbelasting.

Wie krijgen jumpers knee?

De aandoening komt veel voor bij sporten met veel sprongbelasting, zoals handbal, volleybal en basketbal, maar kan ook bij andere sporten voorkomen. Maar ook bij mensen die hardlopen of bergwandelen komt deze blessure ook regelmatig voor. Een jumpers knee komt vooral veel voor bij de jonge sporter. Tussen de 15 en 35 jaar is het een veelvoorkomende aandoening.

Oorzaak jumpers knee

Hoe krijg je een jumpers knee? Door een disbalans tussen de (over)belasting van de pees en de mate waarin de pees belastbaar is, ontstaat aan de onderzijde van de knieschijf een verminderde peeskwaliteit. De chronische irritatie van deze pees brengt belastingsafhankelijke klachten van pijn en soms zwelling van de pees aan de onderzijde van de knieschijf met zich mee. Als de klachten langer aanwezig zijn kunnen er ook klachten in rust blijven bestaan, waardoor sporten moeizaam gaat of helemaal niet meer mogelijk is.

De knie

Je knie is een scharniergewricht is die boven- en onderbeen met elkaar verbindt . Aan de voorzijde van het kniegewricht bevindt zich de knieschijf (patella). Door samenwerking tussen de bovenbeenspieren (quadriceps) en dijbeenspieren (hamstrings) kan de knie buigen en strekken. Het overbrengen van strekkrachten gebeurt via pezen die aanhechten aan de knieschijf.

De jumpers knee ontstaat door een chronische overbelasting van de pees. Dit begint vaak met acute overbelasting, waarbij microscheurtjes in de pees ontstaan. Het lichaam heeft niet de tijd dit goed te herstellen voor een volgende training, waardoor er opnieuw microscheurtjes ontstaan. Uiteindelijk leidt dit tot een verminderde peeskwaliteit. Dit uit zich in belastingsafhankelijke pijnklachten aan de onderzijde van de knieschijf, welke in een later stadium ook in rust kunnen blijven bestaan.

jumpers knee

Behandeling jumpers knee

Voor de behandeling van een Jumpers Knee zijn meer dan 100 verschillende behandelopties beschreven. Daaruit kan al opgemaakt worden dat er niet één specifieke behandeloptie als de beste aangewezen kan worden. De behandeling bestaat allereerst uit het aanpassen van de belasting aan de verminderde belastbaarheid. Sporten en bewegingen die geen of weinig klachten geven, mogen wel uitgevoerd worden. Afhankelijk van de ernst van de klachten kan dit trainen zonder sprinten en springen zijn (zoals fietsen of zwemmen), of het geheel ontzien van de benen en het alleen het bovenlichaam trainen.

  • Excentrische oefentherapie. Deze vorm van oefentherapie is volgens wetenschappelijke literatuur de beste manier om peesklachten te behandelen.
  • Indien nodig mogen pijnstillers genomen worden, maar opgelet moet worden dat klachten niet gemaskeerd worden en de belasting te hoog blijft. In de acute fase is er mogelijk het meest effect met ontstekingremmende pijnstillers (NSAID’s). Deze kunnen genomen worden gedurende twee weken volgens de gebruiksaanwijzing. Raadpleeg bij langer gebruik een arts.
  • Koelen met ijs, intapen en een brace (patellabandje, knieschijfbandje) kunnen pijnverlichting geven, maar geven geen snellere genezing.
  • Daarnaast zullen een aantal lokale therapieën op de patellapees worden toegepast. Deze behandeling dient aantoonbaar minimaal 6 maanden te worden gevolgd alvorens te kunnen bepalen of de ingestelde therapie effect heeft.
  • Dry needling kan helpen om de spierspanning in de spieren rondom te verminderen.
  • Een patellabandje of een patellatape zullen wij aanleggen/adviseren. Aangetoond is (door het UMCG in oktober 2014) dat het dragen van bandjes en tape pijnvermindering geeft bij een jumpers knee. Lees hier meer

Hoe lang duurt herstel?

Dat hangt af van de mate van de blessure. Maar ga er maar vanuit dat je minimaal twee weken flink last hebt van de blessure.

Wat mag je wel doen?

Fietsen, zwemmen, yoga. Het kan allemaal. Krachttraining mag ook als je je knie maar niet belast.