Prostaatkanker: Moet je je PSA-waarde laten controleren na je veertigste?

,,Alle mannen zouden zich vanaf hun 40ste zouden moeten laten screenen op prostaatkanker“. Wordt wel eens gezegd. Is dat inderdaad wenselijk? Huisarts Rutger Verhoeff geeft antwoord. 

prostaatkanker

,,Daar is veel discussie over. Ik zal u vertellen hoe wij hiermee als huisartsen omgaan. De prostaat is een klier, zo groot als een walnoot, en zit onder de blaas. De plasbuis loopt erdoorheen. Naarmate mannen ouder worden vergroot de prostaat zich, meestal vanaf een jaar of vijftig. In combinatie met een verslechterde werking van de blaas- en bekkenbodemspieren kan dit voor plasproblemen zorgen (bijvoorbeeld vaker plassen ’s nachts, plassen met een zwakke straal en nadruppelen). Gelukkig heeft dit zelden iets te maken met prostaatkanker.”

Prostaatkanker

Prostaatkanker komt vooral voor op hoge leeftijd, denk aan 70 jaar en ouder, en bij mannen waarbij deze vorm voorkomt in de familie. De kanker groeit zo langzaam dat de meeste mannen er nooit last van zullen hebben. Uitzaaiingen naar de botten -rug en heupen- zijn vaak de eerste klachten. De screening waarover u het heeft betreft bloedonderzoek naar een stofje dat door de prostaat wordt aangemaakt, oftewel de PSA-waarde (prostaat specifiek antigeen).

psa-waarde

Onderzoek

Helaas geeft dit onderzoek geen zekerheid over wel of geen prostaatkanker hebben. De PSA-waarde is namelijk verhoogd in meerdere gevallen: bij het vorderen van de leeftijd, prostaatontsteking, goedaardige prostaatvergroting en bij prostaatkanker. Een lage PSA-waarde bewijst niet dat u geen prostaatkanker heeft. Het is belangrijk dat de huisarts, als u bloedonderzoek wilt, ook naar uw klier voelt. Het kan iets meer zekerheid geven. Maar ook als deze normaal aanvoelt en de PSA-waarde normaal is, weet u nog niets zeker. Omgekeerd hoeven een knobbelig aanvoelend orgaan en een verhoogde PSA-waarde niet te betekenen dat u prostaatkanker heeft.

Spanningen

Een slechte uitslag van zo’n bloedonderzoek kan spanningen geven, terwijl bekend is dat mannen die regelmatig PSA-onderzoek laten doen gemiddeld even lang leven als mannen die dat niet doen. Ook is verder onderzoek nodig om prostaatkanker aan te tonen en kunnen de behandelingen als opereren of bestraling vervelende complicaties geven. Denk aan incontinentie of een erectiestoornis. Kortom, regelmatige screening vanaf veertig jaar is niet nodig. Maar bij een weloverwogen verzoek, bij klachten of erfelijk belasting, zal menig huisarts instemmen met een bloedonderzoek.

Regelmatige screening vanaf 40 jaar is niet nodig.