‘Pas op met zombiedrug flakka’. Wat is Flakka?

Artsen van het Dordtse Albert Schweitzer Ziekenhuis waarschuwen voor de ‘zombiedrug’ flakka. ,,Het is een middel dat eigenlijk niet veilig gebruikt kan worden”, stelt het ziekenhuis, nadat er vorige maand twee patiënten in ernstige toestand binnen waren gebracht op de spoedeisende hulp.

2015-06-17 00:00:00 POMPANO BEACH, FL - JUNE 17: A Broward County Fire Rescue paramedic takes the temperature of man who was suspected of being under the influence of the drug Flakka as Broward Sheriff's Office Sergeant Ozzy Tianga (L), along with other Deputies, stand by in case the man became violent on June 17, 2015 in Pompano Beach, Florida. The Sheriff's Office is on the front lines to keep people from the drug, categorized as a bath salts, which has become an epidemic among users because the cheap synthetic drug made in overseas pharmaceutical plants can be swallowed in capsule form, snorted, injected, or smoked via an e-cigarette. Some of the effects of the drug include body overheating, a heightened sense of euphoria and greater propensity for uncontrollable violence. Joe Raedle/Getty Images/AFP == FOR NEWSPAPERS, INTERNET, TELCOS & TELEVISION USE ONLY ==

Joe Raedle/Getty Images/AFP

Wat is Flakka?

Flakka staat in Amerika ook wel bekend als de ‘zombiedrug’. Het gebruik van het middel waaide dit jaar over naar Europa. Wie op Google zoekt naar flakka, vindt filmpjes van drugsgebruikers die zich door ruiten werpen en voor aanstormende auto’s springen. “Patiënten raken volledig buiten zichzelf en wanen zich onkwetsbaar, alsof ze de Hulk zijn”, vertelt SEH-arts Merel Willeboer, die in beide situaties de patiënt behandelde. Omdat zij specifieke toxicologische kennis heeft, was ze al bekend met het fenomeen. Maar nog lang niet alle hulpverleners in Nederland zijn voorbereid op de gevolgen van flakkagebruik.

De chemische naam voor flakka is α-Pyrrolidinopentiophenon, en de synthetische drug werd in de jaren ’60 voor het eerst geproduceerd. Je kan flakka snuiven, slikken, spuiten of roken. Gebruikers ervaren paranoïa en/of wanen, een stijging in lichaamstemperatuur (veel of alle kleren willen uittrekken is soms een deel van de roes) en krijgen veel energie. Na-effecten bij regelmatige gebruikers zijn onder andere slapeloosheid, concentratieproblemen en overgevoeligheid voor licht.

Groot gevaar

Het hielp mee dat de eerste patiënt continu ‘flakka, flakka!’ riep, toen hij razend en tierend door ambulancepersoneel en politie in het ziekenhuis werd binnengebracht. De tweede patiënt verklaarde zelf tegenover hulpverleners dat het om flakka ging. Willeboer: “Naast de tomeloze agressie, is het algemene beeld: extreem zweten en een zeer hoge hartslag en temperatuur. Dat is tevens een groot gevaar voor de patiënt zelf. Het hart en de organen kunnen bezwijken onder de extreme spanning waaronder het lichaam staat.” Het gevaar voor anderen is dat de patiënt, niet zelden grommend en brullend, achter andere mensen aanrent, of achter auto’s aan, of zelfs recht eropaf.

AFP PHOTO/ DIEGO URDANETA

Omvang

Experts kennen de omvang van het gebruik in Nederland niet, wel zijn er uit diverse delen van het land signalen over incidenten. Ook diverse politieregio’s waarschuwden al tegen flakka. Annemarie van der Velden, SEH-arts en medisch manager van de Spoedeisende Hulp: “Beide keren ging het bij ons om inwoners van onze regio die iets nieuws wilden uitproberen. Dat kan erop wijzen dat het geen beperkte ‘scene’ is waar flakka circuleert. Als dit verschijnsel toeneemt, gaan we zware tijden tegemoet. Niet alleen voor de patiënten zelf en de ziekenhuizen, ook voor ambulancepersoneel en politie. En voor de gehele samenleving, al is het alleen al vanwege de kosten.” Eén van de patiënten lag meerdere dagen op de Intensive Care. Voor de andere rukten de traumahelikopter en de brandweer uit.

‘Platspuiten’

Flakka raakt langzaam uitgewerkt, dit duurt langer dan een dag. De enige remedie in de acute situatie is de patiënt ‘platspuiten’, vertelt Willeboer. “De eerste keer hebben wij dat hier gedaan, de tweede keer het personeel van de traumahelikopter ter plaatse. Wij hebben de patiënt in een kamertje gezet, hem daar laten razen en alles klaargelegd om vervolgens heel snel te kunnen ingrijpen met het toedienen van benzodiazepine, een kalmerend middel. De neiging bij hulpverleners en ordehandhavers zou kunnen zijn om op de patiënt te springen om deze in bedwang te houden, maar dat vormt juist een nog groter gevaar voor de persoon wiens lichaam toch al onder hoogspanning staat.”

 Grens bewaken

De beide SEH-artsen maken zich met name zorgen over de laagdrempeligheid van flakka. “Het is schijnbaar goedkoop en makkelijk te verkrijgen en werkt snel. Maar de grens tussen de gewenste hallucinerende werking en het gevaarlijke ‘opwindingsdelier’ is flinterdun. Je kunt als gebruiker die grens niet bewaken.” Het gevaar voor anderen is volgens haar dat de drugsgebruiker ,,niet zelden grommend en brullend, achter andere mensen aanrent, of achter auto’s aan, of zelfs recht eropaf.”

Volgens Willeboer zijn nog lang niet alle hulpverleners in Nederland voorbereid op de gevolgen van flakkagebruik. ,,Als dit verschijnsel toeneemt, gaan we zware tijden tegemoet. Niet alleen voor de patiënten zelf en de ziekenhuizen, ook voor ambulancepersoneel en politie”, aldus de arts.

Badzout

In de Verenigde Staten is flakka, een drug op basis van badzout, al langer een groot probleem. Onlangs zorgde een Amerikaanse gebruiker voor complete verkeerschaos in Fort Lauderdale (Florida) door poedelnaakt tussen rijdende auto’s door te rennen. Toen agenten hem te pakken kregen, zei hij op de vlucht te zijn voor moordenaars. In werkelijkheid was hij hartstikke high van flakka.