Slimme pleisters zullen wondjes sneller helen

Steeds vaker zien we dat nieuwe digitale toepassingen worden gebruikt in de zorg. Ook wel eHealth genoemd. Daarmee kan er nog meer op afstand worden gediagnosticeerd en behandeld. En dat is een groot voordeel voor mensen die regelmatig naar de huisarts of het ziekenhuis moeten voor onnodige controles en opnames.

Een groot probleem in de zorg zijn de zogenaamde wondjes met complexe genezing. De wondgenezing verloopt dan niet binnen de verwachte periode. En dat kan zelfs maanden of jaren duren. Gelukkig wordt er hard gewerkt aan de ontwikkeling van slimme pleisters die de wondjes continu in de gaten houden en zelfs op eigen houtje kunnen behandelen.

Hoe geneest een wond?

Wondgenezing kent 3 fases met een chronologische volgorde. Wanneer een wond is ontstaan dan probeert je lichaam de uitbreiding van de verwonding te beperken. Dit wordt ook wel de reactiefase genoemd. Tijdens deze fase zal eerst een stollingsproces in werking worden gesteld, waardoor het bloeden stopt. Vervolgens worden dode bloedcellen en micro-organismen door het lichaam opgeruimd. Klassieke ontstekingsverschijnselen treden op, zoals een zwelling, pijn, warmte en roodheid. Als de wond schoon is dan start de regeneratiefase. Er wordt nieuw weefsel aangemaakt om de wond te kunnen sluiten. Tot slot zal het nieuwe weefsel uitrijpen tot een stabiel en soepel littekenweefsel tijdens de rijpingsfase.

Complexe wondjes

Uit schattingen blijkt dat in Nederland per jaar ongeveer 500.000 mensen rondlopen met een complexe wond die moeilijk geneest. Met name tijdens de regeneratiefase heeft het lichaam moeite om de genezing goed te laten verlopen. Er zijn verschillende oorzaken die het genezingsproces tijdens deze fase van de wond verstoren, bijvoorbeeld medicijngebruik, roken, een aandoening, een tekort aan voedingsstoffen of een slechte hygiëne.

Niet altijd wordt er voldoende aandacht besteed aan dit onderliggende probleem. Dat is ook logisch wanneer de patiënt de behandeling kan voortzetten vanuit huis. De arts heeft daardoor minder controle op het behandeltraject. Wordt er veel gerookt? Krijgt de patiënt te weinig vitaminen binnen? Het zijn mogelijke oorzaken van een traag genezingsproces. Een aantal aandoeningen hebben als bijkomend gevolg dat er sneller wondjes ontstaan op het lichaam en dat ze ook nog eens moeilijker genezen. Dit is het geval bij diabetes. Met name de diabetische voet geldt als groot risico. Voeten van mensen met diabetes zijn gevoellozer, waardoor wondjes minder gauw opvallen. Ook functioneert de bloedtoevoer minder goed, met als gevolg dat de wond minder snel heelt.

Sensoren als oplossing

Onderzoekers zijn in een vergevorderd stadium bij de ontwikkeling van slimme pleisters en verband die voorzien zijn van hele kleine sensoren. Daarmee kan de wond continu in de gaten worden gehouden. Daarbij worden verschillende technieken gebruikt. Zo zijn er sensoren die een waarschuwing geven wanneer uit temperatuurschommelingen en de pH-waardes blijkt dat een infectie is ontstaan in de wond. Er kan zelfs antibiotica worden toegevoegd aan de pleister, wat vrijkomt wanneer de sensor aangeeft dat de wond geïnfecteerd is. Met andere sensoren worden geluidsgolven verzonden die hele kleine veranderingen in de wondgenezing detecteren.

Er is inmiddels verband ontwikkeld dat de wond elektrisch stimuleert. De elektriciteit wordt simpelweg opgewekt bij elke kleine beweging van het lichaamsdeel waar de wond zich bevindt. Uit de eerste resultaten blijkt dat het genezingsproces slechts 3 dagen verloopt in plaats van 12 dagen. Door de sensor van deze innovatieve methodes te verbinden met een app op de smartphone kan de patiënt en de arts direct een signaal ontvangen wanneer het genezingsproces niet goed verloopt. Daarmee wordt het bezoek voor behandeling alleen beperkt wanneer het daadwerkelijk nodig blijkt te zijn. En dat is gewenst, zeker bij ouderen die een slechte mobiliteit hebben.

Hoewel het genezingsproces zal verbeteren aan de hand van deze nieuwe technieken, zal er nog steeds veel aandacht moeten blijven bestaan voor de onderliggende problemen die wondjes laten ontstaan en traag laten genezen. Daarmee pakken we niet alleen het gevolg aan, maar ook de oorzaak.