Smoesjes om niet te stoppen met roken

‘In het nieuwe jaar stop ik met roken’, luidt het cliché waarmee veel rokers hun moment van stoppen vastleggen. Maar medio januari blijkt dat menige roker zijn gewoonte alweer heeft opgepakt. Anderen schroeven hun tabaksverbruik terug in de hoop paal en perk te stellen. Maar ook een enkele sigaret is bar slecht. De meestgebruikte smoesjes om niet te stoppen met roken.

roken

Smoesjes

Af en toe een sigaretje kan geen kwaad. Twee per dag is te verwaarlozen.

Parttime rokers hebben een scala van dit type redenen om hun gewoonte voort te zetten. Fulltime rokers stoken het vuurtje nog eens extra op. Zij zouden zelf maar al te graag hun rookgedrag in de hand hebben en zeggen steevast dat ze nóóit zouden stoppen als zij hun rookmomenten konden beperken tot feestjes en partijen. Waarom stoppen als je ervan geniet?

,,Je zou je ook kunnen afvragen waarom je ermee zou doorgaan”, zegt gynaecologisch oncoloog Luc van Lonkhuijzen (45). ,,Als je zo weinig rookt zou je denken dat je het ook makkelijk kan laten.” Maar de gelegenheidsroker wíl helemaal niet stoppen, hij ziet daarvoor geen enkele reden. Hij is toch zeker niet verslaafd? ,,Hoe weinig je ook rookt, er treedt toch craving op. Dat is de trek die je hebt in het prettige gevoel dat de sigaret veroorzaakt. Binnen 7 seconden bereikt de nicotine het genotcentrum in je brein. Als je dat eenmaal bent gewend, gaat die trek nooit meer helemaal weg.”

Gifstoffen afbreken

Miriam de Kleijn (46), huisarts en epidemioloog, zegt dat parttime rokers minder gevoelig zijn voor verslaving dan hun fulltime collega’s. ,,Maar ze zijn tóch afhankelijk, waarom zou je er anders telkens weer eentje opsteken?” Tja, waarom eigenlijk? Hoe zit het met die veelgehoorde smoezen die parttime rokers tevreden stomend opdissen om hun rookgedrag te vergoelijken?

Ik rook zo weinig, deze hoeveelheid kan mijn lichaam nog wel afbreken.

Luc van Lonkhuijzen: ,,De gifstoffen in tabaksrook worden niet afgebroken. Je zuigt ze je lichaam in en daar richten ze schade aan. Er bestaat geen veilige hoeveelheid sigaretten. Natuurlijk wordt de schade groter als je meer rookt, maar ook met twee per dag loop je al meer kans op ziektes als kanker, aderverkalking, verminderde vruchtbaarheid. Je rookt je eitjes of je zaadcellen op.”

Drugs,feesten

Feestjes

Ik rook alleen maar op feestjes, en soms weken helemaal niet.

Miriam de Kleijn: ,,Wist je dat in Ierland, sinds het rookverbod in pubs, een duidelijke afname is van het aantal hartinfarcten Vooral bij niet-rokers. Dat was dus alleen al het effect van meeroken. Je kunt acuut een hartinfarct krijgen van één sigaret, terwijl je hem rookt. Omdat er een bloedstolseltje kan ontstaan dat een slagader kan afsluiten.” Van Lonkhuijzen: ,,Als je heel soms rookt kun je toch ook zonder? Het is dus toch een vorm van verslaving. Je drinkt iets, en dan hoort daarbij dat gevoel dat de nicotine veroorzaakt. Maar ook voor deze smoes geldt: één sigaret is al schadelijk.”

Uitlaatgassen

Ik woon buiten de stad, ik krijg al die uitlaatgassen niet binnen. Dan kan ik best een paar sigaretjes roken.

,,Daar moet ik wel een beetje om lachen”, zegt De Kleijn. ,,Je zegt toch ook niet: ‘Ik woon niet in een oorlogsgebied, dus dan kan ik wel met een pistool in het rond schieten’? Bovendien zijn de gevolgen van luchtvervuiling vele malen kleiner dan van roken. Per jaar overlijden naar schatting 4.000 mensen door vieze lucht en 20.000 door roken. Het één overkomt je, het andere doe je zelf.”

Ik woon juist ín de stad, dus ik krijg tóch al die uitlaatgassen al binnen. Wat maken die sigaretjes dan nog uit?

Van Lonkhuijzen haalt een onderzoek aan dat in Rotterdam is gedaan. In de meest vieze straten, met veel fijnstof, is gekeken naar de gezondheid van de kinderen die daar wonen. ,,Kinderen met ouders die niet rookten hadden niks. Kinderen met ouders die wel rookten hadden luchtwegproblemen.

Van die uitlaatgassen alleen is de schade beperkt, maar de combinatie met roken is erg schadelijk. Deze smoes houdt dus geen stand.”

Sporten

Ik sport veel, daarmee compenseer ik het roken.

,,Ja, dat dacht Johan Cruijff waarschijnlijk ook”, zegt Van Lonkhuijzen. ,,Toch is hij na zijn eerste hartinfarct radicaal omgedraaid en tegen roken gaan strijden. Ook sporters krijgen de ziektes die andere rokers krijgen.” De Kleijn: ,,Je maakt het jezelf als sporter alleen maar heel moeilijk. Je hebt minder lucht, een slechte conditie. Je kan roken niet compenseren door sporten, die schade is er evengoed.”

Klachten

Ik heb helemaal geen lichamelijke klachten, dus waarom zou ik stoppen?

Van Lonkhuijzen: ,,Is dat zo? Of accepteer je je kortademigheid en bestempel je dat als klachtenvrij? Mensen die stoppen met roken gaan zich altijd beter voelen. Ze krijgen meer uithoudingsvermogen, gaan beter proeven. De ellende is dat die heel erge ziektes zich pas na lange tijd openbaren. 12.000 mensen krijgen per jaar longkanker, meer dan 80 procent door roken. Binnen vijf jaar na de diagnose is 85 procent van hen overleden.”

De Kleijn kan zich over deze smoes flink opwinden: ,,Er zit rattengif in sigaretten. En toiletreiniger, nagellakremover. Waarom zou je dat in je lichaam stoppen? Als sigaretten nú op de markt zouden komen, zouden ze meteen worden verboden. Je denkt dat je geen klachten hebt, maar je houdt jezelf voor de gek.”

roken, stoppen met roken

Foto: Carina Twerda

Stoppen met roken zonder schade

Ik ben nog jong, ik heb gehoord dat je tot je dertigste kunt roken zonder schade.

,,Nee hoor, de directe effecten van het roken heb je ook al vóór je dertigste.” De Kleijn is stellig. ,,Maar het is wél zo dat je, als je jong stopt, na een tijd weer bijna net zo gezond kan worden als een niet-roker. Dat duurt jaren. Hoe langer je hebt gerookt, hoe langer het duurt. Maar stoppen is altijd goed, ook als je ouder bent. Want al na een jaar is de kans op een hartinfarct gehalveerd. En na tien tot vijftien jaar de kans op longkanker ook. Mensen die zeggen dat ze blijven roken omdat het toch niet meer uitmaakt, zijn nogal onverstandig bezig.”

Ontspannen

Ik kan zo goed ontspannen van die paar sigaretjes. En stress is ook heel slecht voor je.

,,Weet je waarom je zo goed kan ontspannen van die sigaret?”, riposteert Van Lonkhuijzen. ,,Omdat je je verslavingsbehoefte bevredigt. Je raakt juist gestrest door de behoefte aan nicotine. Als je niet zou roken, zou je van jezelf al ontspannen zijn. Het relaxte gevoel dat een roker krijgt van een sigaret, heeft een niet-roker van zichzelf. De hele dag. Maar die heeft er niks voor nodig.”

roken vrouw shutterstock_401426524

Oma

Mijn oma is 100 geworden en zij heeft haar hele leven gerookt.

De Kleijn: ,,Dan zeg ik altijd: ‘tuurlijk kun je de snelweg oversteken en levend aan de overkant komen’. Het is Russische roulette. Als jij genetisch zo in elkaar zit dat je 100 kunt worden met roken, ben je die ene uitzondering, maar 1 op elke 4 rokers haalt zijn pensioen niet.” Van Lonkhuijzen is over deze smoes kort maar krachtig: ,,De rokende oma van 100 komt altijd terug in alle smoezen. Maar je hoort nooit iemand over al die rokende oma’s die nooit oma zijn geworden, omdat ze voor die tijd al waren overleden aan een hartaanval of longkanker.”

Een tevreden roker is geen onruststoker.

,,Als jij op de sportclub bij een barbecue staat te roken, of op een terrasje, dan lopen er ook kinderen voorbij”, zegt De Kleijn. ,,Zij vinden dat misschien interessant of stoer. Je hebt met je tevreden rookgedrag invloed op het aantal jongeren dat gaat roken.”

Van Lonkhuijzen: ,,De meeste rokers zijn tussen de 18 en 35 jaar oud. Zij blijven meestal ook roken, omdat het zo verrekte moeilijk is om te stoppen. Je moet dus voorkomen dat jongeren beginnen. Als je lekker publiekelijk zit te genieten van je sigaretje verlaag je juist de drempel voor hen. Dus helaas, ook deze belegen smoes gaat in rook op.”

Voor wie hulp nodig heeft bij het stoppen met roken, kijk op: www.ikstopnu.nl.

Tekst Nynke van Zwol